Κάθε χειμώνα, τα συμπτώματα από το αναπνευστικό προκαλούν σύγχυση: είναι απλό κρυολόγημα, γρίπη ή COVID-19;

Η σωστή διάκριση είναι σημαντική, γιατί καθορίζει την αντιμετώπιση, την πρόληψη και την προστασία των γύρω μας.

Τι είναι το κοινό κρυολόγημα

Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από μια ομάδα ιών, κυρίως ρινοϊούς, και είναι η πιο συχνή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Εμφανίζεται συνήθως τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, αλλά μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε εποχή.
Τα συμπτώματα είναι ήπια και περιλαμβάνουν ρινική καταρροή, φτέρνισμα, ελαφρύ πονόλαιμο και βήχα. Συνήθως δεν συνοδεύεται από πυρετό ή αν αυτός είναι πολύ χαμηλός (έως 37,5°C).
Η διάρκεια του κοινού κρυολογήματος είναι 5–7 ημέρες και δεν απαιτεί ειδική θεραπεία, πέρα από ξεκούραση, υγρά και αποσυμφορητικά.

Τι είναι η γρίπη

Η γρίπη είναι ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς Influenza A και B. Εμφανίζεται εποχικά, κυρίως τον χειμώνα, και μεταδίδεται πολύ πιο εύκολα και γρήγορα από το απλό κρυολόγημα.
Τα συμπτώματα είναι πιο έντονα και ξαφνικά:

• υψηλός πυρετός (πάνω από 38°C)

• μυαλγίες, αρθραλγίες, ρίγη

• εξάντληση και αδυναμία

• πονοκέφαλος

• ξηρός βήχας και πονόλαιμος

• σπανιότερα ναυτία ή διάρροια (κυρίως στα παιδιά)

Η γρίπη διαρκεί 7–10 ημέρες, αλλά η κόπωση μπορεί να επιμείνει για 2 εβδομάδες ή και περισσότερο. Σε άτομα με χρόνιες παθήσεις, ηλικιωμένους ή εγκύους, μπορεί να προκαλέσει πνευμονία, επιπλοκές στο καρδιαγγειακό ή νευρολογικό σύστημα.

Το εμβόλιο της γρίπης μειώνει σημαντικά τη σοβαρότητα και τη συχνότητα των περιστατικών και συνιστάται κάθε χρόνο.

Τι είναι ο COVID-19

Ο COVID-19 είναι λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό SARS-CoV-2, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 2019 και εξαπλώθηκε παγκοσμίως προκαλώντας πανδημία.
Η μετάδοση γίνεται μέσω σταγονιδίων ή επαφής με μολυσμένες επιφάνειες και τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν πολύ από άτομο σε άτομο — από ασυμπτωματική λοίμωξη έως βαριά νόσο.

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

• πυρετός

• ξηρός βήχας

• απώλεια γεύσης ή όσφρησης (χαρακτηριστικό σημάδι)

• δύσπνοια

• μυαλγίες και κόπωση

• κεφαλαλγία

• πονόλαιμος

• διάρροια ή στομαχικές διαταραχές

Η διάρκεια κυμαίνεται από 5 έως 14 ημέρες, ανάλογα με τη βαρύτητα.
Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία, αναπνευστική ανεπάρκεια, φλεγμονές της καρδιάς ή αγγειακές θρομβώσεις.

Τα εμβόλια κατά του COVID-19 έχουν μειώσει σημαντικά τις σοβαρές μορφές της νόσου, όμως οι μεταλλάξεις του ιού συνεχίζουν να προκαλούν εποχικές εξάρσεις.

Πίνακας σύγκρισης: Γρίπη – Κρυολόγημα – COVID-19

Πώς μεταδίδονται

Και οι τρεις ιογενείς λοιμώξεις μεταδίδονται με σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα, αλλά και με επαφή με επιφάνειες που φέρουν τον ιό.
Ο COVID-19 έχει τη μεγαλύτερη μεταδοτικότητα, καθώς μπορεί να εξαπλωθεί και από ασυμπτωματικά άτομα.
Η χρήση μάσκας, καλός αερισμός και συχνό πλύσιμο χεριών αποτελούν κοινά μέτρα πρόληψης.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στα συμπτώματα, αλλά επειδή πολλές φορές είναι παρόμοια, η μοριακή εξέταση (PCR) ή το rapid test είναι απαραίτητα για να επιβεβαιώσουν αν πρόκειται για COVID-19.
Για τη γρίπη υπάρχει επίσης rapid test γρίπης που διαχωρίζει τους ιούς Influenza A και B.
Στα παιδιά και στους ηλικιωμένους, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αιματολογικές ή ακτινολογικές εξετάσεις αν υπάρχουν ενδείξεις πνευμονίας ή επιπλοκών.

Θεραπεία και αντιμετώπιση

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για το κρυολόγημα, ενώ για τη γρίπη και τον COVID-19 χρησιμοποιούνται αντιιικά φάρμακα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Η γενική αντιμετώπιση περιλαμβάνει:

• επαρκή ξεκούραση και ύπνο

• καλή ενυδάτωση

• παυσίπονα ή αντιπυρετικά

• αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ

• απομόνωση σε περίπτωση θετικού τεστ COVID-19

Σε κάθε περίπτωση, η ιατρική εκτίμηση είναι απαραίτητη όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται.

Πρόληψη

Η πρόληψη περιλαμβάνει συνδυασμό εμβολιασμού, υγιεινής και ισχυρού ανοσοποιητικού:

• Εμβόλιο γρίπης κάθε φθινόπωρο.

• Εμβόλιο COVID-19 σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ ή του γιατρού.

• Καλή διατροφή πλούσια σε βιταμίνες C, D και ψευδάργυρο.

• Σωστός αερισμός εσωτερικών χώρων.

• Αποφυγή επαφής με άτομα που έχουν συμπτώματα.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Αν έχετε υψηλό πυρετό πάνω από 39°C, δύσπνοια, πόνο στο στήθος, επίμονη κόπωση ή σύγχυση, πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με γιατρό.
Επίσης, σε ευπαθείς ομάδες (ηλικιωμένοι, χρόνια ασθενείς, ανοσοκατεσταλμένοι, εγκυμονούσες) κάθε λοίμωξη του αναπνευστικού χρειάζεται αξιολόγηση.

Πηγές

• Mayo Clinic

• World Health Organization (WHO)

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

• ECDC – European Centre for Disease Prevention and Control