Οι εξαφανισμένοι άνθρωποι που συνδέονται άρρηκτα με τη Μollie – το μαλινουά εκπαιδευμένο σκυλί της ΕΜΑΚ που εντοπίζει νεκρούς  το οποίο βρίσκεται «παροπλισμένο» – είναι οι πρωταγωνιστές στο αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του health4u.gr

Η ελληνική κοινωνία ως έρμαιο της γραφειοκρατίας και των υγειονομικών περιορισμών, παύει από τα καθήκοντά του τον χειριστή-εκπαιδευτή του μοναδικού σκύλου στην Ελλάδα που εντοπίζει πτώματα, χωρίς μέχρι σήμερα να τον έχει αντικαταστήσει.

Ρεπορτάζ: Κέλλυ Σαουάχ-Μαραγκουδάκη 

Η ιστορία ξεκινά το 2019, όταν με μια αναφορά προς το Αρχηγείο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ο χειριστής σκύλων της ΕΜΑΚ οραματίστηκε ένα «project» σχετικό με το κομμάτι της ανίχνευσης πτωμάτων.

Ο ίδιος τιμώντας τη στολή του και επιθυμώντας να προσφέρει το κάτι παραπάνω στην υπηρεσία του, αποφάσισε να κάνει μια ακόμη δωρεά στην ΕΜΑΚ, έναν δεύτερο σκύλο εργασίας μετά τον Oscar, ένα εκπαιδευμένο σκύλο εργασίας (Μαλινουά). Και με απόφαση του Πυροσβεστικού Σώματος, ορίστηκε ως «συνοδός διασωστικού σκύλου ανεύρεσης θανόντων ατόμων».

Μάλιστα, κατόπιν ελέγχου, ορίστηκαν οι αρμοδιότητες του διασωστικού σκύλου:

• Αναζήτηση και εντοπισμός απανθρακωμένου ατόμου.
• Αναζήτηση και εντοπισμός νεκρού ατόμου μετά από κατάρρευση κτηρίου.
• Αναζήτηση και εντοπισμός νεκρού ατόμου μετά από πλημμυρικά φαινόμενα.
• Aναζήτηση και εντοπισμός εξαφανισμένου νεκρού ατόμου σε ανοιχτό έδαφος.
• Αναζήτηση και εντοπισμός ενταφιασμένου νεκρού ατόμου σε βάθος έως και 60εκ.
• Αναζήτηση και εντοπισμός ακρωτηριασμένων μελών μετά από αεροπορικό/σιδηροδρομικό δυστύχημα.

Την ίδια μέρα που έγινε η αναφορά, χρειάστηκε να επέμβει σε μια υπόθεση εξαφάνισης, 76 ημερών στο Αλεποχώρι Αττικής. Ο χειριστής μαζί με τον εκπαιδευμένο σκύλο του, την Mollie κατάφεραν να εντοπίσουν τον σκελετό του αγνοούμενου μέσα σε μόλις 2 ώρες. Στη συνέχεια υπήρξαν κάποιες ενδιάμεσες αποστολές. Μία από αυτές ήταν στο Αίγιο, όπου ο χειριστής κλήθηκε από την οικογένεια την 20η ημέρα εξαφάνισης μιας αγνοούμενης γυναίκας, η οποία τελικά εντοπίστηκε σε απόσταση περίπου 700μ. από το σημείο που είχε εξαφανιστεί.

*Να σημειωθεί πως μέχρι τότε η Ελλάδα δε διέθετε εκπαιδευμένα σκυλιά για ανίχνευση νεκρών. Και μέχρι σήμερα η Mollie είναι το μοναδικό νεκρόσκυλο πανελλαδικά. 

Στις επόμενες δύο εβδομάδες από την ΕΜΑΚ βρίσκεται να υπηρετεί σε Πυροσβεστικό Σταθμό λόγω της υποχρεωτικότητας του εμβολίου. Οι ιατρικές γνωματεύσεις και τα ιατρικά έγγραφα για την πάθηση που αντιμετωπίζει δεν ήταν αρκετές για να πάρει απαλλαγή. Να υπενθυμίσουμε ότι από τους 54 πυροσβέστες που απομακρύνθηκαν από τις ΕΜΑΚ, οι 19 προέρχονται από την 1η ΕΜΑΚ της Αθήνας, η οποία αριθμούσε 100 άτομα. Ενάμιση χρόνο δεν έχει υπάρξει μέριμνα εκπαίδευσης και αντικατάστασης του μοναδικού χειριστή νεκρόσκυλων (έτσι αποκαλούνται οι σκύλοι ανέυρεσης θανόντων ατόμων), με αποτέλεσμα οι σκύλοι που έχει να βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε στεγασμένο χώρο, παραχωρημένο από το δήμο Πεντέλης. Όπως προκύπτει από το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του health4u.gr, ο χειριστής έχει σπουδές στον υγειονομικό χώρο, ενώ κατά τη διάρκεια της πολυετούς υπηρεσίας του στην ΕΜΑΚ είχε κληθεί να συμμετάσχει σε διάφορες επιχειρήσεις στην Ευρώπη.

Ο ίδιος μάλιστα διαθέτει βιβλιάριο εμβολιασμών της υπηρεσίας του, έχοντας υποβληθεί σε όλους τους απαραίτητους εμβολιασμούς πράγμα που δείχνει ότι δεν είναι αρνητής των εμβολιασμών αλλά με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού του δεν επιτρέπεται να προβεί σε εκείνο του Covid-19.

Συνθήκες διαβίωσης σκύλων

Στις 11/7/2021, έπειτα από έναν μήνα μετά την αξιολόγηση του χειριστή, προωθείται νέο αίτημα προς το Αρχηγείο του Π.Σ. με αίτημα τη μετακίνηση του εν λόγω χειριστή εξαιτίας των δυσμενών συνθηκών ευζωίας του ζώου, καθώς σύμφωνα με το ρεπορτάζ τα σκυλιά εργασίας πραγματοποιούσαν καθημερινή «βάρδια» μέσα στο όχημα του χειριστή. Σύμφωνα με όσα καταγγέλθηκαν για 8 ολόκληρους μήνες, τέσσερα σκυλιά εργασίας έμεναν μέσα στο ιδιωτικό όχημα. Αν και στον χειριστή είχε παραδοθεί -από το δήμο- ανεξάρτητος χώρος εγκατάστασης ακριβώς δίπλα από το κλιμάκιο Πεντέλης του Π.Σ., όταν ο χειριστής ζήτησε να υπηρετήσει εκεί, η απάντηση που έλαβε δύο μήνες μετά το αίτημα, ήταν αρνητική.

Ύστερα από αυτές τις ριζικές αλλαγές στη ζωή του, ο χειριστής έκανε εκ νέου αναφορά προς το Αρχηγείου του Πυροσβεστικού Σώματος για ακύρωση της δωρεάς των δυο σκύλων, κάτι που μέχρι και σήμερα -όπως αποκαλύπτει- έχει μείνει αναπάντητο και δεν έχει συμπεριληφθεί στον προσωπικό του φάκελο.

Εξαφάνιση ηλικιωμένης στην Κέρκυρα και η εξαπάτηση των συγγενών

Η 80χρονη Μαρία Κόλλα εξαφανίστηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2021, μόλις 50 μέτρα από τα κτήματά της στο χωριό Κοκκίνι της Κέρκυρας και παρόλες τις αγωνιώδεις αναζητήσεις των παιδιών και των συγγενών της, δεν έχει βρεθεί το παραμικρό στοιχείο για το τι μπορεί να της συνέβη.

Ο γιός της αγνοούμενης, ο οποίος είχε έρθει από τη Γερμανία για να ερευνήσει και ο ίδιος την εξαφάνιση της μητέρα του, πολύ φοβόταν ότι κάποιος είχε σκοτώσει και στη συνέχεια είχε εξαφανίσει τη σορό της ηλικιωμένης για να καλύψει το στυγερό έγκλημα.

Το κουβάρι μιας απίστευτης ιστορίας άρχισε να ξετυλίγεται όταν η οικογένεια της 80χρονης εξέφρασε την επιθυμία στις έρευνες για τον εντοπισμό της να συμμετάσχει σκύλος ανεύρεσης πτωμάτων. Η κόρη της 80χρονης, ύστερα από 18 ημέρες εξαφάνισης, υπέβαλε αίτημα προς το Πυροσβεστικό Σώμα να διατεθεί στις έρευνες σκύλος ανεύρεσης πτωμάτων. Πράγματι, το τοπικό Τμήμα Ασφαλείας Κέρκυρας απέστειλε το σχετικό αίτημα προς το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.)

Ο χειριστής και ο σκύλος που έλαβαν φύλλο πορείας προς το νησί ήταν από την ΕΜΑΚ Ιωαννίνων. Όμως, ο συγκεκριμένος σκύλος που μετέβη για να συνδράμει στις έρευνες, ήταν εκπαιδευμένος στην έρευνα και τη διάσωση ζωντανών και όχι νεκρών. Μάλιστα, η οικογένεια είχε τη λανθασμένη πεποίθηση ότι ο σκύλος που είχε φτάσει ήταν και ο σωστός.

Ο χειριστής της ΕΜΑΚ έλαβε τηλεφωνική επικοινωνία από μέλη της οικογένειας για να τον ευχαριστήσουν παρόλες τις άκαρπες προσπάθειες. Έτσι ενημερώνεται ότι είχε βρεθεί στο νησί μαζί με τη Mollie, πράγμα που μόνο με διακτινισμό θα μπορούσε να συμβεί, καθώς υπηρετούσε ανελλιπώς στην Αθήνα, λόγω της αντιπυρικής περιόδου. Τον Νοέμβριο του 2021, δύο μήνες μετά τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου ο πρώην διασώστης της ΕΜΑΚ βρέθηκε στο νησί, μετά από έγγραφο αίτημα της οικογένειας προς κάποια εθελοντική ομάδα, με σκοπό να ερευνήσει εθελοντικά την συγκεκριμένη υπόθεση, έχοντας κοντά του, τους εκπαιδευμένους του σκύλους.

Σε τέτοιες υποθέσεις εκείνος που είναι πολύτιμος είναι ο χρόνος, ο οποίος με το πέρασμά του «σβήνει» ίχνη και οσμές, δυσκολεύοντας τις έρευνες.

*Ένας σκύλος για ζωντανούς έχει τη δυνατότητα ανίχνευσης διαστήματος 72 ωρών. Για αυτό το διάστημα -παγκοσμίως- ο άνθρωπος, συνήθως, θεωρείται ζωντανός. Όταν το χρονικό αυτό διάστημα παρέλθει τότε με βάσει τη διαταγή, ενεργοποιείται ο σκύλος για νεκρούς. Η mollie, μπορεί να ανιχνεύσει σκελετό αγνοούμενου 13 ετών.

Αυτή τη στιγμή στην ΕΜΑΚ δεν υπάρχει κανένας χειριστής σκύλων ανίχνευσης πτωμάτων

Αν και οι υποθέσεις αγνοούμενων ανθρώπων είτε εξαιτίας παθολογικών αιτιών (γεροντική άνοια/αλτσχάιμερ, ανακοπών), είτε εξαιτίας εγκληματικών ενεργειών διαρκώς αυξάνονται, από τον Ιούλιο του 2021 μέχρι και σήμερα δεν υπάρχει εκπαιδευμένος χειριστής σε σκύλους εργασίας που βρίσκουν σορούς και σκελετούς ανθρώπων.

Η ίδρυση του ΑΜΚΕ «ANUBIS K9 TEAM»

Με την ίδρυση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας «ANUBIS K9 TEAM», δίνεται η δυνατότητα στα μέλη, τα οποία είναι εθελοντές να ανταποκριθούν σε οποιαδήποτε εξαφάνιση πανελλαδικά, είτε με έρευνα και διάσωση, είτε με σκύλους για ανίχνευση πτωμάτων.

Η «ANUBIS K9 TEAM» διαθέτει δύο μηχανήματα γεωραντάρ, ειδικών προδιαγραφών, τα οποία μπορούν να ερευνήσουν σημεία που δεν μπορούν να προσεγγίσουν οι σκύλοι οσφρητικά. Τα γεωραντάρ δείχνουν τη διαφορά σύστασης του εδάφους και εάν έχει διαβρωθεί το έδαφος από ανθρώπινο παράγοντα. Η ΜΚΟ έχει προδιαγραφές εξωτερικού και συνεργάζεται με επικεφαλής παρόμοιου αντικειμένου σε Ευρώπη και Αμερική. Στο άμεσο μέλλον, όπως δηλώνει ο χειριστής η ελληνική ομάδα, θα μεταβεί στο εξωτερικό για εκπαίδευση.

Εξαφάνιση 80χρονου στον Κάλαμο

Η «ANUBIS K9 TEAM», η οποία ακόμη βρίσκεται υπό σύσταση ένα απόγευμα κλήθηκε να επιχειρήσει στην ανίχνευση ενός ανθρώπου, στον Κάλαμο Αττικής. Η ομάδα μετέβη στο σημείο το απόγευμα της 6ης Σεπτεμβρίου μαζί με τους εκπαιδευμένους για ζωντανούς σκύλους και στο διάστημα 18 ωρών, ο άνδρας εντοπίστηκε ζωντανός -εντός του χώρου- ερευνών της Κρατικής Υπηρεσίας, η οποία όπως δηλώνει στο health4u.gr συγγενής του αγνοούμενου, επιχειρούσε ήδη στο σημείο δύο ημέρες. Η εθελοντική ομάδα που επιχείρησε στο σημείο κατάφερε να εντοπίσει τον άνδρα, ο οποίος πάσχει από γεροντική άνοια σε απόσταση μόλις 398μ. από το σημείο εξαφάνισης.

Το health4u.gr, επικοινώνησε με τον γιο του ηλικιωμένου αγνοούμενου, ο οποίος δηλώνει ότι η συνδρομή των ανδρών της ΕΜΑΚ βοήθησε σημαντικά στις έρευνες αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό. «Τα παιδιά της ΕΜΑΚ βοήθησαν πάρα πολύ στις έρευνες αλλά σύμφωνα με τη ταπεινή μου γνώμη χρειάζονται περισσότερη εκπαίδευση. Και αυτό το αναφέρω, χωρίς να είμαι ειδικός, καθώς μου έκανε τρομερή εντύπωση πως ενώ την προηγούμενη ημέρα ψάχναμε 200μ. από το σημείο που βρέθηκε ο παππούς με τη συνδρομή ενός τεράστιου drone της ΕΜΑΚ, πως είναι δυνατόν να μην τον είδαν. Δε αφήνω αιχμές για κανέναν, σημασία έχει ότι καταφέραμε να τον βρούμε.»

Στην ερώτηση πώς ο άνδρας έφτασε στο σημείο να ζητήσει τη βοήθεια του χειριστή, ο οποίος υπηρετεί πλέον ως απλός πυροσβέστης, ο ίδιος απάντησε ότι γνώριζε για την αποτελεσματικότητά του στις εξαφανίσεις και έτσι έψαξε και βρήκε το τηλέφωνο επικοινωνίας του. «Ήμουν απελπισμένος και έτσι κατάφερα να βρω το τηλέφωνο του χειριστή, παρακαλώντας τον να με βοηθήσει. Πράγματι, την ίδια μέρα το απόγευμα μετέβη στο σημείο μαζί με την ομάδα του και τα εκπαιδευμένα σκυλιά τους και μέσα σε λιγότερο από μία ημέρα κατάφεραν να τον εντοπίσουν!»

Ο άνδρας συγκινημένος έκανε λόγο και για την ανθρωπιά που συνάντησε επικοινωνώντας με αυτούς τους ανθρώπους. «Τα παιδιά δεν έλαβαν τίποτα περισσότερο από τα έξοδα μεταφοράς και τις ανάγκες των σκύλων. Ωστόσο, δεν μπορώ να αναφέρω ότι κατά τη τηλεφωνική μας κλήση, χωρίς να γνωρίζουν με ποιον άνθρωπο έχουν να κάνουν ή την οικονομική μου επιφάνεια, μου είπαν ότι εάν δεν έχω χρήματα να καλύψω τα καύσιμα, θα βρουν κάποιον χορηγό και θα έρθουν από τη Πεντέλη στον Κάλαμο μόνο και μόνο για να βοηθήσουν στην έρευνα του πατέρα μου. Είναι μεγάλη κουβέντα αυτή, πολύ ανθρώπινη στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε. Στα 59 χρόνια ζωής μου λίγους έχω γνωρίσει που χαρακτηρίζονται από επαγγελματισμό και ανθρωπιά. Σήμερα ήμουν εγώ που χρειαζόμουν τη βοήθειά τους, αύριο θα είναι κάποιος άλλος…»

Το health4u.gr, στα πλαίσια του έγκυρου και αντικειμενικού ρεπορτάζ επικοινώνησε με το Γραφείο Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος όπου και ενημερώθηκε πως το θέμα εκπαίδευσης σκύλων και εκπαιδευτών έχει αξιολογηθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη.