Η ιστορία όσον αφορά τα οδοντικά εμφυτεύματα «χάνεται» στα βάθη των αιώνων, καθώς ο άνθρωπος ανέκαθεν αναζητούσε τρόπους αντικατάστασης των δοντιών που χάνονταν. Εκατοντάδες χρόνια πριν οι επιστήμονες πειραματιστούν με τα εμφυτεύματα, υπάρχουν στοιχεία πρώιμων εμφυτευμένων στο οστούν της γνάθου, τεχνητών αλλά και φυσικών δοντιών.

H διατήρηση της λειτουργικότητας της οδοντοστοιχίας, καθώς και της αισθητικής της παραμένει. H επιστήμη επομένως έχει εξελιχθεί στο χώρο των εμφυτευμάτων.

Η αναγνωρισμένη οδοντίατρος και επιστήμονας Εύη Θεοχάρη, απαντά σε μια σειρά ερωτήσεων, ρίχνοντας φως στο χώρο των εμφυτευμάτων.

theohari foto
Οδοντιατρικη Σχολη Αθηνών, Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Βοστόνη, Ειδικευθεισα στην Περιοδοντολογια και Προσθετικη στο Πανεπιστήμιο Tufts

Πότε πρωτοεμφανίστηκαν τα οδοντικά εμφυτεύματα με την ευρύτερη έννοια του όρου;

Έχει ανακαλυφθεί πως αρχαίοι πολιτισμοί επιχείρησαν να κατασκευάσουν διάφορα είδη εμφυτευμάτων για την αντικατάσταση των απολεσθέντων φυσικών δοντιών. Από τους πρώτους πιθανώς, οι Μάγια προσπάθησαν άρχισαν να κατασκευάζουν εμφυτεύματα που, τοποθετούνται μέσα στη γνάθο, περίπου το 600 μ.Χ.
Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει κρανία στα οποία τα δόντια αντικαταστάθηκαν με πρώιμα εμφυτεύματα από πέτρες και όστρακα. Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα βρέθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών στην Ονδούρα το 1931. Πρόκειται για την κάτω γνάθο μιας γυναίκας από την οποία έλειπαν 3 πρόσθια δόντια που είχαν αντικατασταθεί από εμφύτευμα, αναφέρει η Κα. Θεοχάρη.

Τα αρχαία εμφυτεύματα, ήταν φτιαγμένα από επεξεργασμένο σε σχήμα δοντιού όστρακο.

Οι ανθρωπολόγοι που τα μελέτησαν, διαπίστωσαν ότι είχαν κατά κάποιο τρόπο ενσωματωθεί στο κόκαλο της γνάθου, δημιουργώντας έναν σταθερό δεσμό. Πρέπει μάλιστα να έμειναν για χρόνια στο στόμα της γυναίκας καθώς εντοπίστηκε οδοντική πέτρα στην επιφάνεια αυτών των πρώιμων εμφυτευμάτων. Οι επιστήμονες συνηγορούν πως δεν πρόκειται απλά για απόπειρα αντικατάστασης, αλλά για την πρώτη επιτυχημένη εμφύτευση στην ιστορία της Οδοντιατρικής.

Πώς φτάσαμε στα σύγχρονα εμφυτεύματα δοντιών;

Σύμφωνα με την οδοντίατρο, ελάχιστη επιτυχία φαίνεται πως είχε η πρώτη τεκμηριωμένη προσπάθεια χρήσης εμφυτεύματος από χρυσό το 1809. Το εμφύτευμα τοποθετήθηκε σε σημείο όπου έλειπε ένα δόντι αλλά η επέμβαση απέτυχε, εξαιτίας σημαντικής φλεγμονής στα ούλα και της ασυμβατότητας του μετάλλου με το οστούν της γνάθου.
Οι επόμενες προσπάθειες εστίαζαν στην ανακάλυψη ή τη δημιουργία ενός υλικού το οποίο θα ήταν ιδανικό για τα εμφυτεύματα. Εφόσον αποκλείστηκε η χρήση του χρυσού, δοκιμάστηκε η συμβατότητα για το ασήμι και το ιρίδιο, χωρίς όμως επιτυχία. Το 1930 χρησιμοποιήθηκαν ορθοπεδικές βίδες για να αντικαταστήσουν μεμονωμένα δόντια και η εμφύτευση θεωρείται ως η πρώτη επιτυχής.
Στις αρχές της δεκαετίας του ‘50, ανακαλύφθηκε εντελώς τυχαία, ότι το τιτάνιο έχει την ιδιότητα να αναπτύσσει σταθερό δεσμό με το οστούν, μέσα από πειράματα που διεξήχθησαν σε κουνέλια. Ο ερευνητής που έκανε την τυχαία αλλά τόσο σημαντική αυτή ανακάλυψη είναι ο Σουηδός φυσικός Per Invar Branemarl ο οποίος σήμερα θεωρείται πατέρας της οστεοενσωμάτωσης.pinakas donti

Οι εμφυτευματολόγοι δοκιμάζουν και υλικά τα οποία έχουν «συγγένεια» με τα όστρακα.

Τα εμφυτεύματα δοντιών που κατασκευάζονται σήμερα έχουν διάφορα σχήματα και μεγέθη ώστε να προσαρμόζονται στις ανατομικές ιδιαιτερότητες της γνάθου κάθε ασθενή. Η επεξεργασία της επιφάνειάς τους γίνεται με σύγχρονες τεχνικές που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας και της ταχύτητας της οστεοενσωμάτωσης. Εκτός από το τιτάνιο και τα κράματά του, οι εμφυτευματολόγοι δοκιμάζουν και άλλα βιοσυμβατά υλικά, μερικά από τα οποία έχουν «συγγένεια» με τα όστρακα.
Σε ποιους ασθενείς μπορούν να τοποθετηθούν οδοντικά εμφυτεύματα;
Στον καθένα, ανεξάρτητα από ηλικία, αλλά με καλή, γενική και στοματική υγεία μπορούν να τοποθετηθούν εμφυτεύματα.
Δεν συνίσταται η τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων σε:
  •  Ασθενείς που πάσχουν από χρόνια νοσήματα και βρίσκονται σε θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά
  • Ασθενείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία
  • Ασθενείς που βρίσκονται σε ακτινοθεραπεία στη περιοχή του προσώπου
  • Ασθενείς με σοβαρά ψυχιατρικά νοσήματα
  • Ασθενείς με σοβαρά καρδιολογικά ή και αναπνευστικά νοσήματα σε περιπτώσεις εκτεταμένων αποκαταστάσεων που προϋποθέτουν μακροχρόνιες χειρουργικές διαδικασίες. Αντίθετα, σε αυτούς τους ασθενείς σύντομες εμβάσεις για την τοποθέτηση μικρού αριθμού εμφυτευμάτων, μετά την κατάλληλη προετοιμασία, μπορούν να γίνουν χωρίς πρόβλημα.
  • Ασθενείς με ανεξέλεγκτο σακχαρώδη διαβήτη. Αντίθετα, ασθενείς με ελεγχόμενο διαβήτη μπορούν άφοβα να τοποθετήσουν οδοντικά εμφυτεύματα με την προϋπόθεση εξαιρετικά σχολαστικής στοματικής υγιεινής.
  • Ασθενείς που παίρνουν διφωσφωνικά από το στόμα για οστεοπόρωση για πάνω από τρία χρόνια θα πρέπει να τα σταματάνε για 3 μήνες πριν την τοποθέτηση. Αν παίρνουν λιγότερο από 3 χρόνια αρκεί να τα σταματήσουν για την περίοδο της τοποθέτησης και της επούλωσης. Για ασθενείς που παίρνουν ενέσιμα διφωσφωνικά τα πράγματα είναι απαγορευτικά όσον αφορά τα οδοντικά εμφυτεύματα. Η οστεοπόρωση από μόνη της πάντως δεν αποτελεί αντένδειξη.
  • Το κάπνισμα δεν αποτελεί αντένδειξη αλλά σίγουρα είναι ένας επιβαρυντικός παράγοντας. Υπάρχουν πλέον τεκμηριωμένες επιστημονικές έρευνες που δίνουν χειρότερα ποσοστά επιτυχίας σε καπνιστές και για να εξασφαλίσουν την μακροβιότητα του αποτελέσματος πρέπει να βρίσκονται κάτω από αυστηρότερο οδοντιατρικό έλεγχο επισκεπτόμενοι για καθαρισμό τον οδοντίατρό τους συχνότερα.

Περιεχόμενο: www.ada.org