Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν η παροχή αίματος σε μέρος του εγκεφάλου διακόπτεται ή μειώνεται σημαντικά.

Η ξαφνική αυτή διαταραχή στην κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον εγκεφαλικό ιστό. Χωρίς την παροχή αίματος τα εγκεφαλικά κύτταρα στερούνται το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά και σταδιακά νεκρώνονται.

Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι ιατρική κατάσταση έκτακτης ανάγκης και η άμεση θεραπεία είναι ζωτικής σημασίας. Η έγκαιρη δράση μπορεί να μειώσει την εγκεφαλική βλάβη και άλλες επιπλοκές. Τα καλά νέα είναι ότι όλο και λιγότεροι άνθρωποι πεθαίνουν από εγκεφαλικό επεισόδιο από ότι στο παρελθόν. Αποτελεσματικές θεραπείες μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην αποφυγή αναπηρίας μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.

Συμπτώματα Εγκεφαλικόυ επεισόδιου

Εάν εσείς ή κάποιος κοντινός σας άνθρωπος έχει υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο, δώστε ιδιαίτερη προσοχή στη στιγμή που ξεκίνησαν τα συμπτώματα. Ορισμένες θεραπείες είναι πιο αποτελεσματικές όταν χορηγούνται αμέσως μετά την έναρξη ενός εγκεφαλικού επεισοδίου.

Τα συμπτώματα του εγκεφαλικού περιλαμβάνουν:

• Πρόβλημα στην ομιλία και στην λογική. Μπορεί να αντιμετωπίσετε σύγχυση, να μπερδεύετε τα λόγια σας ή να δυσκολεύεστε να κατανοήσετε λέξεις και προτάσεις.
• Παράλυση ή μούδιασμα του προσώπου, του βραχίονα ή του ποδιού. Μπορεί να εμφανίσετε ξαφνικό μούδιασμα, αδυναμία ή παράλυση στο πρόσωπο, το χέρι ή το πόδι σας. Αυτό συμβαίνει τις περισσότερες φορές μόνο στη μία πλευρά του σώματός σας. Προσπαθήστε να σηκώσετε τα δύο χέρια σας ταυτόχρονα. Εάν το ένα χέρι σας αρχίσει να πέφτει, μπορεί να έχετε εγκεφαλικό. Επίσης, η μια πλευρά του στόματος σας μπορεί να γέρνει όταν προσπαθείτε να χαμογελάσετε.
• Προβλήματα στην όραση. Μπορεί ξαφνικά να έχετε θολή ή μειωμένη όραση στο ένα ή και στα δύο μάτια ή μπορεί να βλέπετε τα είδωλα διπλά.
• Πονοκέφαλο. Ένας ξαφνικός, σοβαρός πονοκέφαλος, που μπορεί να συνοδεύεται από έμετο, ζάλη ή αλλοιωμένη συνείδηση, μπορεί να υποδηλώνει επίσης εγκεφαλικό.

Αίτια και κατηγορίες Εγκεφαλικόυ επεισόδιου

Υπάρχουν δύο κύριες αιτίες εγκεφαλικού επεισοδίου: 1) Φραγμένη αρτηρία (ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο) ή 2) Διαρροή ενός αιμοφόρου αγγείου (αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο). Μερικοί άνθρωποι μπορεί επίσης να έχουν μια προσωρινή διακοπή της ροής του αίματος στον εγκέφαλο, γνωστή ως παροδική ισχαιμική επίθεση.

• Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο

Αυτός είναι ο πιο κοινός τύπος εγκεφαλικού επεισοδίου. Συμβαίνει όταν τα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου στενεύουν η φράζουν, προκαλώντας μειωμένη ροή αίματος (ισχαιμία). Τα φραγμένα αιμοφόρα αγγεία προκαλούνται από λιπαρές αποθέσεις που συσσωρεύονται στα αιμοφόρα αγγεία ή από θρόμβους στο αίμα. Μερικές άρχικές έρευνες δείχνουν ότι ο  Covid-19 μπορεί να είναι μια πιθανή αιτία ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, όμως απαιτείται περεταίρω μελέτη.

• Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο

Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο προκαλείται όταν ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλό σας σπάσει. Οι αιμορραγίες του εγκεφάλου μπορεί να προκύψουν από πολλές καταστάσεις που επηρεάζουν τα αιμοφόρα αγγεία σας. Παράγοντες που σχετίζονται με το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο περιλαμβάνουν:

• Υψηλή αρτηριακή πίεση
• Ανευρύσματα
• Τραύμα (όπως αυτοκινητιστικό ατύχημα)
• Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο που οδηγεί σε αιμορραγία

Επικίνδυνοι παράγοντες Εγκεφαλικόυ επεισόδιου

Υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

Τρόπος ζωής

• Παχυσαρκία
• Ελλιπής άσκηση
• Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
• Χρήση ναρκωτικών ουσιών όπως κοκαΐνη και μεθαμφεταμίνη

Ιατρικοί παράγοντες κινδύνου Εγκεφαλικόυ επεισόδιου

• Υψηλή πίεση του αίματος
• Κάπνισμα
• Υψηλή χοληστερόλη
• Διαβήτης
• Αποφρακτική άπνοια ύπνου
• Καρδιαγγειακές παθήσεις
• Οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου
• Covid-19

Άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου περιλαμβάνουν:

• Ηλικία – Άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω έχουν υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου από ότι οι νεότεροι.
• Φυλή – Οι Αφροαμερικανοί έχουν υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου από ότι τα άτομα άλλων φυλών.
• Φύλο– Οι άνδρες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου από τις γυναίκες.
• Ορμόνες – Η χρήση αντισυλληπτικών χαπιών ή ορμονικών θεραπειών που περιλαμβάνουν οιστρογόνα αυξάνει τον κίνδυνο.

Πρόληψη, η καλύτερη θεραπεία Εγκεφαλικόυ επεισόδιου

Μεγάλο μέρος της πρόληψης εγκεφαλικού στηρίζεται στον υγιεινό τρόπο ζωής που μειώνει σημαντικά κάποιους από τους παράγοντες κινδύνου:

• Η διακοπή του τσιγάρου επιφέρει πολλά οφέλη στην υγεία. Το τσιγάρο προκαλεί αθηροσκλήρωση, αυξάνοντας τις πιθανότητες θρόμβωσης στο αίμα.
• Ο έλεγχος στην κατανάλωση του αλατιού, μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά, καθώς μειώνει την πίεση του αίματος.
• Η  μείωση της χρήσης αλκοόλ.  Η µεγάλη κατανάλωση οινοπνεύµατος µπορεί να σχετίζεται και µε υψηλή αρτηριακή πίεση. Ωστόσο η συστηµατική λήψη µικρής ποσότητας οινοπνεύµατος (10 gr ή ένα ποτήρι κρασί ηµερησίως) ασκεί προστατευτική δράση.
• Η τακτική φυσική άσκηση. Η σωματική δραστηριότητα με ένα πρόγραμμα να πρόγραµµα φυσικών ασκήσεων βελτιώνει τη λειτουργία των αγγείων και δημιουργεί παράπλευρη κυκλοφορία.

Τέλος η υιοθέτηση υγιούς δίαιτας στην καθημερινότητα προλαμβάνει τα εγκεφαλικά επεισόδια. Για παράδειγμα το λυκοπένιο που υπάρχει σε μεγάλη ποσότητα στις ντομάτες, μειώνει τις πιθανότητες εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 59% σύμφωνα με μελέτες. Πολύ βασικό ρόλο παίζουν τα Ωµέγα-3 λιπαρά οξέα που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια (σολοµός, τόνος, σαρδέλες, σκουµπρί). Η Αµερικανική Καρδιολογική Εταιρεία προτείνει διατροφή λιπαρών ψαριών τουλάχιστον 2 φορές την εβδοµάδα.