fbpx
Υδροθεραπεία: Θεραπευτική κολύμβηση για Άτομα με Αναπηρίες

Υδροθεραπεία: Θεραπευτική κολύμβηση για Άτομα με Αναπηρίες

Ο πρώτος που διαπίστωσε τις ευεργετικές ιδιότητες του νερού ήταν ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της σύγχρονης ιατρικής. Με τον όρο υδροθεραπεία εννοείται η θεραπευτική άσκηση που λαμβάνει χώρα στο νερό, έχοντας ως σύμμαχο τις ιδιότητές του.

Γράφει ο πτυχιούχος ΤΕΦΑΑ με ειδίκευση στην Ειδική Αγωγή Στράτος Σαραντίδης

Στράτος Σαραντίδης
Πτυχιούχος του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με ειδικότητα στην Ειδική Φυσική Αγωγή.

Η θεραπευτική κολύμβηση αποτελεί μια εναλλακτική μορφή θεραπείας, η οποία εφαρμόζεται για τη βελτίωση της κινητικότητας του παιδιού – ενηλίκου. Παράλληλα όμως ενδείκνυται για νευρομυϊκές διαταραχές, όπως είναι η εγκεφαλική παράλυση, η μυοπάθεια κ.ά., για διαταραχή λόγου, για ΔΕΠΥ, για αναπτυξιακές διαταραχές, όπως είναι ο αυτισμός, το σύνδρομο Aspenger, αλλά και για τη νοητική υστέρηση.

Η υδροθεραπεία είναι η άσκηση που γίνεται στο νερό με σκοπό τη θεραπεία. Έρχεται σε αντίθεση με τις συνηθισμένες μεθόδους εκμάθησης κολύμβησης, οι οποίες δεν είναι πάντα επιτυχημένες επειδή δυστυχώς δεν λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες που έχουν τα παιδιά με αναπηρίες.

H υδροθεραπεία χρησιμοποιείται ως μέσο αποκατάστασης και ενδυνάμωσης έπειτα από χειρουργικές επεμβάσεις.

Υδροθεραπεία και θεραπευτικά οφέλη

  • Προάγει τη μυϊκή χαλάρωση
  • Μειώνει την ευαισθησία στον πόνο
  • Αυξάνει τη μυϊκή δύναμη και αντοχή
  • Μειώνει τον μυϊκό σπασμό και τη σπαστικότητα
  • Αυξάνει το ηθικό και την αυτοπεποίθηση του ατόμου
  • Βελτιώνει την κιναισθησία του σώματος και τη σταθερότητα
  • Βοηθά στην απόκτηση της ισορροπίας και την ανεξαρτητοποίηση του ατόμου

Υδροθεραπεία σε παιδιά με αναπηρίες

Η μέθοδος της προσαρμοσμένης κολύμβησης είναι στην ουσία ένας συνδυασμός από θεραπευτικές και εκπαιδευτικές ιδιότητες που συνυπάρχουν σε ένα πρόγραμμα. Στην υδροθεραπεία, οι προπονητές και οι θεραπευτές κάνουν χρήση της υδροστατικής πίεσης και της άνωσης, δύο από τις ιδιότητες του νερού, έτσι ώστε να δημιουργούν νέους τρόπους για κίνηση. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας κολυμβητής που με τη δύναμη της θέλησης να είναι σε θέση να ελέγχει το σώμα του, και σε ηρεμία αλλά και στην κίνηση μέσα στο νερό.

Προσαρμογές κολύμβησης σε άτομα με εγκεφαλική παράλυση

Ένα άτομο με εγκεφαλική παράλυση ‒ανάλογα και με το μέγεθος της βλάβης φυσικά‒ μπορεί να αντιμετωπίσει διάφορα προβλήματα, όπως έλλειψη ευλυγισίας, δυσκολία στην αναπνοή και την ισορροπία. Η προσοχή μας στα συγκεκριμένα άτομα πρέπει να εστιάζεται στα εξής:

  • Θερμοκρασία: Η θερμοκρασία του νερού πρέπει να ανέρχεται στους 34°C. Το ζεστό νερό διαθέτει ευεργετική επίδραση, ιδιαίτερα για τα άτομα με σπαστικότητα.
  • Αργές κινήσεις: Ο εκπαιδευτής/θεραπευτής πρέπει να αποφεύγει τις γρήγορες κινήσεις και ο τόνος της φωνής του να είναι χαμηλός. Οι δυνατοί θόρυβοι μπορεί να κάνουν τον ασκούμενο να αντιδράσει, και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να χάσει την ασφαλή θέση που έχει.
  • Έλεγχος του κεφαλιού: Είναι πάρα πολύ σημαντικό ο ασκούμενος να καταφέρει να ελέγχει τη θέση του κεφαλιού του, να το σηκώνει εκούσια καθώς και να μάθει να ελέγχει την αναπνοή του.
  • Ασκήσεις ισορροπίας: Ο εκπαιδευτής/θεραπευτής θα πρέπει να εντάξει στο πρόγραμμα ασκήσεις ισορροπίας και να δίνεται μάλιστα ιδιαίτερη βαρύτητα σε αυτές.

Προσαρμογές κολύμβησης σε άτομα με νοητική υστέρηση

Λόγω του ότι η νοητική υστέρηση συνυπάρχει με τις διαταραχές συμπεριφοράς και προσαρμογής στο περιβάλλον, αυτό το στοιχείο από μόνο του δείχνει ότι υπάρχει μια επιπλέον δυσκολία στην κίνηση, τη φυσική κατάσταση, και όχι μόνο, για τον ασκούμενο. Η προσοχή του εκπαιδευτή/θεραπευτή θα πρέπει να εστιάζεται στα εξής:

  • Λεξιλόγιο: Πρέπει να γίνεται χρήση λέξεων όπως «πάνω», «κάτω» ή «κλότσησε». Στόχος είναι να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν πιο εύκολες λέξεις και φυσικά να δίνεται έμφαση στον τόνο της φωνής. Για παράδειγμα, χρησιμοποιούμε ψιλό τόνο για τις κινήσεις προς τα πάνω και χαμηλότερο τόνο για τις κινήσεις προς τα κάτω.
  • Παροχή χρόνου: Είναι πολύ σημαντικό ο εκπαιδευτής/θεραπευτής να δίνει στον ασκούμενο τον απαραίτητο χρόνο, έτσι ώστε να γίνεται η επεξεργασία του ερεθίσματος και στη συνέχεια το παιδί να περνάει στην φάση της εκτέλεσης της κίνησης.

Κολύμβηση σε παιδιά με νοητική υστέρηση

Υδροθεραπεία για παιδιά ΑΜΕΑ

Η μέθοδος Halliwick

Μία από τις κύριες μεθόδους εκμάθησης της κολύμβησης για άτομα με αναπηρία είναι η μέθοδος Halliwick. Η μέθοδος αυτή εφαρμόστηκε πρώτη φορά το 1949 από τον James McMillan και συνδυάζει μοναδικά δύο τελείως διαφορετικά στοιχεία: την κολύμβηση και τη θεραπεία. Ένα κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι αρνείται τη χρησιμοποίηση βοηθητικών μέσων εκμάθησης της κολύμβησης. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό της μεθόδου αυτής είναι ότι το πρόγραμμά της βασίζεται στην εφαρμογή των υδροδυναμικών νόμων (άνωση και βαρύτητα). Ο James McMillan εμβάθυνε στη μηχανική του ανθρώπινου σώματος κατά την ηρεμία και την κίνησή του μέσα στο νερό βάσει νόμων, όπως η αρχή του Αρχιμήδη, η θερμοκρασία, η άνωση και η σχετική πυκνότητα.

Καταστάσεις που εμποδίζουν τη συμμετοχή στην κολύμβηση

Η κολύμβηση είναι ενθαρρυντική για τα Άτομα με Αναπηρίες. Ωστόσο, δεν ενδείκνυται για όλες τις περιπτώσεις. Για παράδειγμα, η κολύμβηση μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τα άτομα που πάσχουν από επιληπτικές κρίσεις.

Μια επιδημιολογική έρευνα που έγινε πρόσφατα από ερευνητές στο Λονδίνο και την Ολλανδία έδειξε ότι τα ποσοστά των πνιγμών γίνονται ακόμη μεγαλύτερα όταν αφορούν τα άτομα που πάσχουν από επιληψία. Συγκεκριμένα, τα συγκεκριμένα άτομα έχουν 15-19 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να πνιγούν απ’ ό,τι ο γενικός πληθυσμός.

Aπό την έρευνα διαπιστώθηκε ότι άτομα με επιληψία απεβίωσαν όταν στον γενικό πληθυσμό καταγράφηκαν μόνο 4,7 θάνατοι. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο κίνδυνος πνιγμού στους επιληπτικούς ανθρώπους είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς τα άτομα αυτά έχουν δυσκολία στο να μάθουν πράγματα. Τον ίδιο κίνδυνο αντιμετωπίζουν και τα άτομα που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο λόγω της επιληψίας, αλλά δεν έχουν απαλλαχθεί από τους σπασμούς. Σημειώθηκε πως ο κίνδυνος πνιγμού στα επιληπτικά παιδιά δεν είναι τόσο μεγάλος όσο είναι για τους ενηλίκους, και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα παιδιά αυτά όταν κολυμπούν είναι κάτω από την επίβλεψη κάποιου μεγάλου.

Άλλες περιπτώσεις: 

  • Αλλεργία στο χλώριο: Σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστεί μία πισίνα στην οποία θα χρησιμοποιούνται διαφορετικά χημικά καθαρισμού.
  • Σοβαρά προβλήματα με την καρδιά.
  • Δερματικές παθήσεις (έκζεμα).
  • Ανοιχτά τραύματα και πληγές.

Τέλος, όλα τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ο δάσκαλος με τα Άτομα με Αναπηρία δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι τον απαλλάσσουν από την ευθύνη που έχει, δηλαδή να εντάξει τους μαθητές με αναπηρίες σε προγράμματα άσκησης με ομαλό τρόπο. Αν μη τι άλλο, αυτά τα άτομα αξίζουν να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με τα παιδιά χωρίς αναπηρία. Η άσκηση είναι για όλους.

 

× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.