Ένα παιδί στη Βρετανία εμφάνισε στην κοιλιά του χαρακτηριστικό δικτυωτό εξάνθημα, καθώς ακουμπούσε καθημερινά τον φορητό υπολογιστή πάνω στο σώμα του έως και οκτώ ώρες.

Η παρατεταμένη επαφή του δέρματος με τη θερμότητα που εκπέμπει ένας φορητός υπολογιστής μπορεί να προκαλέσει μια χαρακτηριστική δερματική αλλοίωση, γνωστή ως erythema ab igne ή «ερύθημα από θερμότητα».

Γιατροί στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία του Λέστερ στη Βρετανία περιγράφουν την περίπτωση ενός παιδιού που εμφάνισε στην κοιλιά του ένα χαρακτηριστικό δικτυωτό μοτίβο, το οποίο αρχικά έμοιαζε με μώλωπες.

Το παιδί ήταν κατά τα άλλα υγιές, χωρίς πυρετό ή πόνο. Επειδή είχε αναφέρει έναν μικρό τραυματισμό ενώ έπαιζε με το αδελφάκι του, οι γιατροί διερεύνησαν αρχικά το ενδεχόμενο κάκωσης στην περιοχή της κοιλιάς. Οι εξετάσεις αίματος και ο απεικονιστικός έλεγχος, όμως, δεν έδειξαν κάποιο πρόβλημα.

Δύο εβδομάδες αργότερα το παιδί επέστρεψε στο νοσοκομείο. Οι κηλίδες είχαν γίνει πιο σκούρες, η περιοχή ήταν ευαίσθητη και σε ορισμένα σημεία το δέρμα είχε αρχίσει να ξεφλουδίζει.

Η καθημερινή συνήθεια που αποκάλυψε την αιτία

Αναζητώντας κάποια πιθανή πηγή θερμότητας, οι γιατροί ρώτησαν την οικογένεια εάν το παιδί χρησιμοποιούσε θερμοφόρα, θερμαντικό επίθεμα ή καθόταν κοντά σε θερμάστρα. Η απάντηση ήταν αρνητική.

Τελικά διαπιστώθηκε ότι το αγόρι, το οποίο παρακολουθούσε μαθήματα από το σπίτι, ακουμπούσε τον φορητό υπολογιστή απευθείας στην κοιλιά του για έως και οκτώ ώρες την ημέρα, συχνά ενώ η συσκευή φορτιζόταν.

Η θερμότητα που παραγόταν από το laptop δεν ήταν αρκετά υψηλή ώστε να προκαλέσει άμεσο θερμικό έγκαυμα. Η πολύωρη και επαναλαμβανόμενη έκθεση, όμως, ήταν αρκετή ώστε να προκαλέσει σταδιακά τη χαρακτηριστική αλλοίωση του δέρματος.

Οι γιατροί διέγνωσαν erythema ab igne και συνέστησαν στο παιδί να σταματήσει να τοποθετεί τον υπολογιστή πάνω στο σώμα του. Αρκετούς μήνες αργότερα, οι αλλοιώσεις είχαν υποχωρήσει και το εξάνθημα είχε εξαφανιστεί.

Τι είναι το «ερύθημα από θερμότητα»

Το erythema ab igne είναι μια δερματική αντίδραση που προκαλείται από παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ήπια θερμότητα. Δεν πρόκειται για το τυπικό οξύ έγκαυμα που προκαλείται από πολύ υψηλή θερμοκρασία, αλλά για βλάβη που μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά έπειτα από επαναλαμβανόμενη έκθεση του δέρματος σε χαμηλότερα επίπεδα θερμότητας.

Στα αρχικά στάδια μπορεί να εμφανιστεί παροδική ερυθρότητα. Εάν η έκθεση συνεχιστεί, δημιουργείται ένα επίμονο δικτυωτό μοτίβο με κόκκινες ή καφέ κηλίδες. Μερικές φορές συνυπάρχουν κνησμός, αίσθημα καύσου, ευαισθησία ή απολέπιση.

Παλιότερα η πάθηση συνδεόταν κυρίως με σόμπες, τζάκια, θερμοφόρες και θερμαντικά επιθέματα. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί περιστατικά που σχετίζονται με φορητούς υπολογιστές και άλλες σύγχρονες πηγές συνεχούς θερμότητας.

Το 2010, για παράδειγμα, είχε δημοσιευθεί στην επιστημονική επιθεώρηση Pediatrics η περίπτωση ενός 12χρονου αγοριού που εμφάνισε αντίστοιχη αλλοίωση στον μηρό από τη χρήση laptop.

Υποχωρεί όταν σταματήσει η έκθεση

Στις περισσότερες περιπτώσεις η πάθηση είναι καλοήθης και το δέρμα βελτιώνεται μετά την απομάκρυνση της πηγής θερμότητας. Η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες ή μήνες, ενώ σε πιο χρόνιες περιπτώσεις η αλλαγή του χρώματος του δέρματος μπορεί να επιμείνει.

Στη βιβλιογραφία έχουν αναφερθεί σπάνια περιστατικά προκαρκινικών αλλοιώσεων ή ακανθοκυτταρικού καρκινώματος σε περιοχές που παρέμεναν εκτεθειμένες στη θερμότητα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι αναφορές αυτές αφορούν κυρίως χρόνια και επαναλαμβανόμενη έκθεση επί μακρό χρονικό διάστημα και δεν σημαίνουν ότι ένα πρόσφατο εξάνθημα από τη χρήση laptop πρόκειται να εξελιχθεί σε καρκίνο.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην τοποθετούμε τον φορητό υπολογιστή απευθείας πάνω στο δέρμα ή στα πόδια για πολλές ώρες. Ασφαλέστερη επιλογή είναι ένα τραπέζι ή μια ειδική σταθερή βάση που επιτρέπει παράλληλα τον σωστό αερισμό της συσκευής.

Οι συγγραφείς της δημοσίευσης επισημαίνουν ότι οι γιατροί μπορούν να εξετάζουν και αυτή την πιθανότητα όταν ένα παιδί εμφανίζει ανεξήγητες δικτυωτές κηλίδες που μοιάζουν με μώλωπες. Μια απλή ερώτηση σχετικά με τον τρόπο χρήσης των ηλεκτρονικών συσκευών μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση και να περιορίσει περιττές εξετάσεις.

Η νέα δημοσίευση αποτελεί αναφορά μεμονωμένου περιστατικού και όχι μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη. Επομένως, δεν αποδεικνύει ότι η πάθηση αυξάνεται στα παιδιά, αλλά αναδεικνύει μια πιθανή και εύκολα παραγνωρίσιμη αιτία τέτοιων δερματικών αλλοιώσεων.

Πηγές:
BMJ Case Reports – Νέο παιδιατρικό περιστατικό,
Pediatrics – Περιστατικό παιδιού και ανασκόπηση,
PubMed.