Πολλοί γονείς παρατηρούν ότι τα μόνιμα δόντια των παιδιών τους εμφανίζουν κίτρινες, λευκές ή καφέ κηλίδες, ενώ συχνά συνοδεύονται από πόνο και αυξημένη ευαισθησία.

Αν και αρκετοί θεωρούν ότι πρόκειται για αποτέλεσμα κακής στοματικής υγιεινής, οι οδοντίατροι επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις η αιτία είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή του σμάλτου γνωστή ως υπομεταλλικοποίηση γομφίων και τομέων (Molar Incisor Hypomineralisation – MIH).

Η πάθηση αυτή έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, καθώς φαίνεται να επηρεάζει εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως και να αποτελεί μία από τις συχνότερες αναπτυξιακές διαταραχές των δοντιών.

Τι είναι η υπομεταλλικοποίηση γομφίων και τομέων;

Η MIH είναι μια κατάσταση κατά την οποία το σμάλτο των δοντιών δεν αναπτύσσεται φυσιολογικά κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού. Η αδαμαντίνη, δηλαδή το εξωτερικό προστατευτικό στρώμα των δοντιών, περιέχει λιγότερα μεταλλικά στοιχεία από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα να είναι πιο αδύναμη και ευάλωτη.

Η βλάβη δημιουργείται πριν ακόμη ανατείλουν τα μόνιμα δόντια, συνήθως κατά την περίοδο από τη γέννηση έως περίπου την ηλικία των τριών ετών, όταν σχηματίζονται οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι και οι τομείς.

Τα δόντια που επηρεάζονται μπορεί να παρουσιάζουν:

• Λευκές, κίτρινες ή καφέ κηλίδες
• Αυξημένη ευαισθησία στο κρύο και στο ζεστό
• Πόνο κατά το βούρτσισμα
• Ευθραυστότητα του σμάλτου
• Αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας

Πόσο συχνή είναι η MIH;

Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, η συχνότητα εμφάνισης της MIH παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών. Ορισμένες ευρωπαϊκές περιοχές καταγράφουν ποσοστά που ξεπερνούν το 20%, ενώ παγκόσμιες μετα-αναλύσεις εκτιμούν ότι περίπου 13% έως 15% των παιδιών παρουσιάζουν κάποιο βαθμό της διαταραχής.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Dentistry εκτιμά ότι εκατοντάδες εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως έχουν επηρεαστεί από τη συγκεκριμένη πάθηση.

• Μελέτη:
  sciencedirect

Γιατί εμφανίζεται;

Παρότι η ακριβής αιτία δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, οι επιστήμονες θεωρούν ότι πρόκειται για πολυπαραγοντική διαταραχή.

Παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με την MIH περιλαμβάνουν:

1. Συχνές λοιμώξεις στην παιδική ηλικία

Πυρετοί, αναπνευστικές λοιμώξεις και άλλες σοβαρές ασθένειες κατά τα πρώτα χρόνια ζωής φαίνεται να επηρεάζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη του σμάλτου.

2. Πρόωρος τοκετός

Παιδιά που γεννήθηκαν πρόωρα ή με χαμηλό βάρος γέννησης φαίνεται να παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης MIH.

3. Χρήση ορισμένων φαρμάκων

Ορισμένες έρευνες έχουν εξετάσει πιθανή συσχέτιση με τη μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών στην πρώιμη παιδική ηλικία, χωρίς όμως να υπάρχουν οριστικά συμπεράσματα.

4. Έλλειψη βιταμίνης D

Υπάρχουν ενδείξεις ότι χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D κατά την εγκυμοσύνη ή στα πρώτα χρόνια ζωής μπορεί να επηρεάζουν τη σωστή μεταλλικοποίηση των δοντιών.

5. Γενετικοί παράγοντες

Η γενετική προδιάθεση φαίνεται επίσης να παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς έχουν εντοπιστεί γονιδιακές παραλλαγές που σχετίζονται με την ανάπτυξη της αδαμαντίνης.

Πώς επηρεάζει την καθημερινότητα των παιδιών;

Η MIH δεν αποτελεί μόνο αισθητικό πρόβλημα. Πολλά παιδιά δυσκολεύονται να βουρτσίσουν σωστά τα δόντια τους λόγω πόνου, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδόνας.

Παράλληλα, η αυξημένη ευαισθησία μπορεί να επηρεάσει τη διατροφή τους, καθώς αποφεύγουν παγωμένα ή ζεστά τρόφιμα και ποτά.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, το σμάλτο μπορεί να σπάσει μετά την ανατολή του δοντιού, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη δυσφορία.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση πραγματοποιείται από παιδοδοντίατρο ή γενικό οδοντίατρο κατά την κλινική εξέταση.

Οι χαρακτηριστικές κηλίδες, η κατανομή των βλαβών και η αυξημένη ευαισθησία βοηθούν τον ειδικό να ξεχωρίσει την MIH από άλλες παθήσεις, όπως η φθορίωση ή η ατελής αδαμαντινογένεση.

Υπάρχει θεραπεία;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη σοβαρότητα των βλαβών.

Ήπιες περιπτώσεις

• Εφαρμογή βερνικιών φθορίου
• Ενίσχυση της στοματικής υγιεινής
• Τακτική παρακολούθηση

Μέτριες περιπτώσεις

• Αποκαταστάσεις με σύνθετες ρητίνες
• Ειδικά προστατευτικά υλικά για το σμάλτο

Σοβαρές περιπτώσεις

• Προκατασκευασμένες ανοξείδωτες στεφάνες
• Εκτεταμένες αποκαταστάσεις
• Εξαγωγή συγκεκριμένων δοντιών σε επιλεγμένες περιπτώσεις και σε κατάλληλη ηλικία

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς;

Η MIH δεν προκαλείται από κακή στοματική υγιεινή και δεν αποτελεί ένδειξη ότι το παιδί δεν φροντίζει σωστά τα δόντια του. Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει την προστασία των επηρεασμένων δοντιών πριν εμφανιστούν σοβαρές βλάβες.

Εάν παρατηρήσετε αποχρωματισμούς στα μόνιμα δόντια του παιδιού ή εάν παραπονιέται για πόνο κατά το βούρτσισμα ή την κατανάλωση κρύων και ζεστών τροφών, είναι καλό να συμβουλευτείτε έναν οδοντίατρο.

Πηγές – Μελέτες

1. European Academy of Paediatric Dentistry – MIH Policy Document
   https://www.eapd.eu
2. Global prevalence of molar incisor hypomineralization
   https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0300571218302557
3. National Library of Medicine (PubMed) – Molar Incisor Hypomineralization Review
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34437499/
4. Frontiers in Oral Health – Etiology and Management of MIH
   https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/froh.2022.970822/full