Τα τικ είναι γρήγορες, επαναλαμβανόμενες, μη ρυθμικές ενέργειες των μυών, οι οποίες εκδηλώνονται ως αιφνίδιες κινήσεις ή αναφωνήσεις. Ποια τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζονται;

Σπανίως εμφανίζονται τικ σε ενήλικες. Αντιθέτως, αρκετά συχνά εμφανίζονται στην ηλικία των 5 ετών, τα οποία βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Γιατί εμφανίζεται τικ σε ενήλικες;

Όταν τα τικ διαρκούν περισσότερο από έναν χρόνο, τότε η νευρολογική κοινότητα κάνει λόγο για το σύνδρομο Tourette.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, 1 στα 3 άτομα που ανέπτυξαν τικ κατά την ενηλικίωση ανέφερε ότι βίωσε ένα εκρηκτικό συμβάν λίγο πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων. Αυτά τα εκρηκτικά γεγονότα περιλάμβαναν τραυματισμούς στο κεφάλι, χρήση κοκαΐνης, λήψη νευροληπτικών φαρμάκων και λοιμώξεις. Σημειώνεται πως οι λοιμώξεις είναι ικανές να προκαλέσουν μια ανοσολογική δυσλειτουργία που δημιουργεί τέτοια νευροψυχιατρικά συμπτώματα.

Τικ σε ενήλικες και Σύνδρομο Tourette

Το σύνδρομο Tourette (Gilles de la Tourette) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλαπλών κινητικών και φωνητικών τικ. Ταξινομούνται σε απλά, πολύπλοκα φωνητικά και σε απλά, πολύπλοκα κινητικά και αφορούν το 0,3-1% του πληθυσμού.

Σήμερα πιστεύεται ότι το σύνδρομο αποτελεί τη σοβαρότερη εκδήλωση ενός φάσματος συμπτωμάτων, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται τα χρόνια τικ και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Για πολλούς από τους πάσχοντες δεν απαιτείται ειδική φαρμακευτική θεραπεία, καθώς τα συμπτώματα δεν προκαλούν σοβαρή δυσλειτουργία και δεν επηρεάζουν την ομαλή ανάπτυξη των νεαρών ατόμων. Ωστόσο, τα παιδιά και οι έφηβοι με σύνδρομο Tourette πρέπει να παραπέμπονται σε γιατρούς (παιδοψυχιάτρους ή παιδονευρολόγους) οι οποίοι είναι εξειδικευμένοι σε αυτό.

Τικ σε ενήλικες – Tικ και τύποι

Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί τύποι τικ. Όπως προαναφέρθηκε, ορισμένοι επηρεάζουν την κίνηση του σώματος, ενώ άλλοι τη φωνή.

Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να:

σφυρίζει
ανοιγοκλείνει τα μάτια του
επαναλαμβάνει λέξεις ή φράσεις
έχει συσπάσεις κορμού και λεκάνης
χτυπάει το κεφάλι του με το χέρι του
κάνει επαναλαμβανόμενους μορφασμούς

Ορισμένα τικ σχετίζονται με ψυχολογικούς παράγοντες, όπως συσσωρευμένο άγχος, ακραία κόπωση, έντονος ενθουσιασμός. Επίσης, μερικές φορές μπορεί να προκληθούν από τη λήψη ναρκωτικών ουσιών, ενώ άλλοτε από σοβαρές καταστάσεις υγείας, όπως είναι η εγκεφαλική παράλυση.

Τικ σε ενήλικες – Χρειάζομαι γιατρό;

Ο ειδικός γι’ αυτές τις περιπτώσεις είναι ο νευρολόγος. Τις περισσότερες φορές όμως δεν χρειάζεται να τον επισκεφθείτε εφόσον τα συμπτώματα είναι ήπια και παροδικά. Κλείστε ραντεβού με έναν γιατρό αν τα συμπτώματα:

προκαλούν αίσθημα δυσφορίας
εμφανίζονται πολύ συχνά στην καθημερινότητα
προκαλούν συναισθηματικά ή κοινωνικά προβλήματα
συνοδεύονται από εκρήξεις θυμού ή αυτοτραυματισμού

Τικ σε ενήλικες – Αντιμετώπιση

Εάν δεν επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ασθενών, δεν απαιτείται φαρμακευτική θεραπεία. Η αποφυγή έντονων συναισθηματικών καταστάσεων σίγουρα θα βοηθήσει στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης τικ. Το στρες που προκαλεί η ζωή αποτελεί σημαντικό λόγο επιδείνωσης των συμπτωμάτων όχι μόνο στα τικ, αλλά και σε όλες τις κινητικές διαταραχές.

Υποστήριξη, εκπαίδευση και καθησυχασμός

Η εκπαίδευση του περίγυρου του ασθενούς μπορεί να αυξήσει το αίσθημα κατανόησης, μειώνοντας το κοινωνικό στίγμα. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται η συμβολή γιατρών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών. Τα μέλη των οικογενειών, οι φίλοι και οι συνεργάτες πρέπει να μάθουν ότι τα τικ είναι ακούσια, έτσι ώστε να κατανοήσουν τη διάγνωση και να αποφύγουν να θίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου. Η γνωσιακή θεραπεία για τα τικ είναι μια από τις μη φαρμακευτικές θεραπείες, που γίνεται από εξειδικευμένους ψυχολόγους ή ψυχιάτρους.

Πληροφορίες από: nhs.uk, ncbi.nlm.nih.gov