Θεραπεία μέσω μουσικής: Πώς μπορεί να μας βοηθήσει;

Η θεραπεία μέσω της μουσικής απευθύνεται σε ανθρώπους που πάσχουν από αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, άνοια, αλλά και σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή αυτισμό. Η μουσικοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει την εμπιστοσύνη, τις δεξιότητες επικοινωνίας, την ευαισθητοποίηση και την προσοχή.

Συνέντευξη στην Κατερίνα Ιορδανίδη

Υπάρχουν διάφοροι τύποι μουσικοθεραπείας: από το να ακούτε χαλαρωτική μουσική ενώ μιλάτε, ως και να δημιουργείτε μουσική χρησιμοποιώντας όργανα. Αυτοί οι τύποι μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμοι και αποτελεσματικοί για όσους δυσκολεύονται στη λεκτική επικοινωνία.

Η «Health4U» συνομίλησε με τη μουσικοθεραπεύτρια και μέλος του Ελληνικού Συλλόγου Πτυχιούχων Επαγγελματιών Μουσικοθεραπευτών, Ευφροσύνη Πάτρα, η οποία μας εξήγησε πώς λειτουργεί η μουσικοθεραπεία.

Τι είναι μουσικοθεραπεία;

Η μουσικοθεραπεία είναι μια θεραπευτική παρέμβαση μέσω της Τέχνης και είναι γνωστή στην Ευρώπη και στην Αμερική από τη δεκαετία του 1940. Ανήκει στα επαγγέλματα υγείας και χαίρει πλήρους αναγνώρισης και αποδοχής σε πάρα πολλές χώρες. Βασίζεται στα στοιχεία του ήχου και του ρυθμού, με τα οποία η ανθρώπινη ύπαρξη είναι συνδεδεμένη από τη στιγμή της σύλληψης και την ακολουθούν για όλη της τη ζωή. Από έμβρυο ακόμα ο άνθρωπος είναι σε θέση να αισθανθεί και να ακούσει τον χτύπο της καρδιάς της μητέρας, τον ρυθμό της αναπνοής της και τη φωνή της. Αυτά τα δύο στοιχεία λοιπόν αποτελούν βασικά συστατικά της μουσικής και γίνονται εργαλείο στα χέρια του μουσικοθεραπευτή.

Σε ποιους απευθύνεται;

Μπορεί να απευθυνθεί σε όλες τις ηλικίες, από βρέφη ως και υπερήλικες. Οι ομάδες που θα μπορούσαν να επωφεληθούν περιλαμβάνουν άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, συναισθηματικές / αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, εγκεφαλική παράλυση, ψυχοσωματικές διαταραχές, κινητικές δυσκολίες, ψυχιατρικές / νευρολογικές παθήσεις, αναπτυξιακές διαταραχές, σύνδρομα, π.χ. Down, Williams κ.ά., δυσκολίες στην επικοινωνία, άνοια, εγκυμοσύνη, τοκετό.

Τι γίνεται σε μια συνεδρία;

Μια μουσικοθεραπευτική συνάντηση αποτελείται από τρία μέρη: τον αρχικό χαιρετισμό, τις μουσικές παρεμβάσεις και τον αποχαιρετισμό. Η διάρκεια εξαρτάται από τον ή τους θεραπευόμενους, καθώς επίσης και από το αν πρόκειται για ατομική η ομαδική συνάντηση. Ο χώρος διαθέτει μουσικά όργανα, χαλί και μαξιλάρια ή καρέκλες σε κύκλο, σωστό φωτισμό και αποφεύγονται τα πολλαπλά ερεθίσματα (οπτικά/απτικά), έτσι ώστε να μη διασπάται η προσοχή.

Υπάρχει αποτελεσματικότητα;

Τα αποτελέσματα της μουσικοθεραπείας είναι γνωστά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι βετεράνοι στρατιώτες δέχθηκαν τις πρώτες μουσικές παρεμβάσεις με στόχο την καταπολέμηση του μετατραυματικού σοκ. Επίσης, πηγαίνοντας προς τα πίσω χρονικά, μπορούμε να βρούμε διάφορες έρευνες επιστημόνων του 18ου-19ου αιώνα με αναφορές στις οργανικές ευεργετικές επιδράσεις της μουσικής. Ακόμα πιο πίσω, κατά την αρχαιότητα, χώρες όπως η Κίνα, η Αίγυπτος και, φυσικά, η Ελλάδα προήγαν τόσο το σώμα όσο και την ψυχή μέσα από ιστορίες και μύθους, φιλοσοφικές αρχές, αλλά και επιστημονικές θέσεις. Σήμερα υπάρχουν αμέτρητες καταγεγραμμένες έρευνες και κλινικά παραδείγματα που παρουσιάζουν τα οφέλη της μουσικής είτε ως ψυχοθεραπευτικής μεθόδου είτε ως εφαρμογής ήχων, δονήσεων και συχνοτήτων.

Πόσο διαδεδομένη είναι στη χώρα μας;

Αρκετές θεραπείες μέσω των τεχνών βρίσκονται λίγο πίσω σε σχέση με το εξωτερικό. Συχνά υπάρχουν παρερμηνείες ως προς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ή ποιος μπορεί να την εφαρμόσει. Μέσω της εμπειρίας μου στην Ελλάδα σε διαφορετικά πλαίσια (Ογκολογικό Νοσοκομείο Παίδων, Χωριά SOS, κέντρα θεραπειών κ.ά.), αλλά και με διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες, παρατηρώ ότι, αν και πιο διστακτικά στο παρελθόν, αλλά πολύ πιο ένθερμα πλέον, η μουσικοθεραπεία καταξιώνεται και αποδεικνύει την αποτελεσματικότητά της.

Ευφροσύνη Πάτρα, μουσικοθεραπεύτρια – μουσικοπαιδαγωγός. Μέλος του Ελληνικού Συλλόγου Πτυχιούχων Επαγγελματιών Μουσικοθεραπευτών