Μετά τη γέννηση ενός μωρού δεν είναι μόνο οι μητέρες αλλά και οι μπαμπάδες που μπορεί να παρουσιάσουν κατάθλιψη.

Μία νέα έρευνα, δημοσιευμένη στο περιοδικό Journal of Family Issues, προσφέρει μία εις βάθος οπτική της εμπειρίας των πατέρων στην επιλόχεια κατάθλιψη (postpartum depression). Η μελέτη αυτή ερευνά τα θέματα που αντιμετωπίζουν και το πως μπορούν να απομακρύνουν τα διάφορα εμπόδια, για να λάβουν τη διάγνωση και τη θεραπεία αυτού του όχι και τόσο γνωστού φαινομένου.

Και έρχεται το νέο μέλος της οικογένειας στο σπίτι μαζί με την μητέρα του. Οι πιο στενοί συγγενείς και φίλοι ανησυχούν για την πιθανή επιλόχεια κατάθλιψη που μπορεί να πάθει εκείνη. Όλο το ενδιαφέρον στρέφεται πάνω της και στο νεογέννητο, ενώ ο πατέρας φαίνεται να είναι πολύ πιο πίσω και μάλιστα είναι εκείνος που «δεν έχει ανάγκη!» Και όμως, μπορεί και εκείνος να πάθει επιλόχεια ή μεταγεννητική κατάθλιψη, απλά δεν είναι τόσο γνωστό επειδή ακριβώς οι άνδρες δεν μιλάνε και τόσο γι αυτά που αισθάνονται.

Ανδρική επιλόχεια ή μεταγεννητική κατάθλιψη

Είναι διπλάσιες οι πιθανότητες εμφάνισης ανδρικής κατάθλιψης μέσα στον πρώτο χρόνο ή ύστερα από τη γέννα. Συνήθως η κορύφωση των συμπτωμάτων παρουσιάζεται στους πρώτους τρεις (3) μήνες. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, ένας στους 10 άνδρες – μπαμπάδες παρουσιάζουν συμπτώματα επιλόχειας κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η επιλόχεια κατάθλιψη στους μπαμπάδες είναι πιο πιθανή αν υπάρχει και στη μητέρα. Είναι αλήθεια – αν υποφέρει ο ένας από τους δύο, είναι πιθανό να υποφέρει και ο άλλος, καθώς νιώθει ότι πέφτουν πάνω του πιο μεγάλες ευθύνες και το βάρος της φροντίδας της συντρόφου μαζί με του μωρού. Υπολογίζεται πως το 24% – 50% των ανδρών περνά κατάθλιψη. Οι ορμονικές αλλαγές δεν επηρεάζουν μόνο την μαμά αλλά και τον μπαμπά. Έτσι, πιο χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης αλλά και ανισορροπία άλλων ορμονών, όπως των οιστρογόνων, της κορτιζόλης, της βασοπρεσίνης και της προλακτίνης, μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση της μεταγεννητικής κατάθλιψης.

Οι ερευνητές του UNLV δήλωσαν ότι η έλλειψη πληροφόρησης και ο στιγματισμός συχνά οδηγεί τους μπαμπάδες να αποστασιοποιηθούν από το παιδί τους καθώς και έχει συσχετιστεί με συζυγικά προβλήματα.

Οι πιο «ευάλωτες» ηλικίες

Η ηλικία είναι άλλος ένας παράγοντας, όπου όταν ένας άνδρας γίνεται πατέρας κάτω από τα 25 χρόνια του, σε σχέση με τους πιο παλιούς 25άρηδες φαίνεται να είναι περισσότερο ευάλωτος. Μάλλον σε αυτό ευθύνεται η εποχή μας, όπου πιο παλιά ο 25άρης ήταν άνδρας που μπορούσε να κάνει οικογένεια, ενώ στις μέρες μας είναι περισσότερο αγχωτικό και δύσκολο.

Αρνητικοί παράγοντες που επηρεάζουν 
  • Οικονομική ανασφάλεια, ανεργία. Πρόκειται για παράγοντες που φέρνουν έντονο στρες. Πολλοί από τους νέους μπαμπάδες βρίσκουν δύσκολη την έκφραση συναισθημάτων της σύγχυσης, της κούρασης, της αβοηθησίας, μοναξιάς, και παγίδευσης. Οι γονείς συχνά υποφέρουν μετά τη γέννηση του παιδιού από έλλειψη ύπνου, γεγονός που μπορεί να επιδεινώσει το άγχος και τα συμπτώματα κατάθλιψης,  καθιστώντας τους πιο ευερέθιστους στο κλάμα των παιδιών τους.
  • Μη υποστηρικτικό περιβάλλον και συγκρουσιακές σχέσεις με τη σύζυγο.
  • Χρήση ναρκωτικών ουσιών ή αλκοόλ.
Συμπτώματα 
  • φόβος, σύγχυση, αδυναμία και αβεβαιότητα για το μέλλον
  • απόσυρση από την οικογενειακή ζωή, την εργασία και τις κοινωνικές καταστάσεις
  • αναποφασιστικότητα
  • απογοήτευση, ευερεθιστότητα, κυνισμός, θυμός
  • συζυγικές συγκρούσεις
  • εχθρική συμπεριφορά προς τους συνεργάτες
  • αρνητικές συμπεριφορές γονέων
  • χρήση αλκοόλ ή/και τοξικών ουσιών
  • αϋπνία, κούραση, αδυναμία
  • σωματικά συμπτώματα όπως δυσπεψία, αλλαγές στην όρεξη και το βάρος, διάρροια, δυσκοιλιότητα, πονοκέφαλοι, πονόδοντοι, ναυτία.
Τρόποι αντιμετώπισης

Για τον μπαμπά: Αν νιώθετε πως η διάθεσή σας δεν είναι και τόσο καλή θα μπορούσατε να απευθυνθείτε στον ειδικό που είναι αρμόδιος να δει αν πρόκειται για επιλόχεια κατάθλιψη ή για το καθημερινό στρες και πως θα την αντιμετωπίσετε επίσης. Η φαρμακευτική θεραπεία βρίσκεται ακόμη σε αρχικά στάδια για την ανδρική επιλόχεια κατάθλιψη και είναι ίδια με αυτή της γυναικείας επιλόχειας κατάθλιψης, ενώ αποτελεσματική αντιμετώπιση υπάρχει με την ψυχοθεραπεία.

Για τη μαμά: Εάν υποψιάζεστε πως ο πατέρας του μωρού παρουσιάζει έχει καταθλιπτικά συμπτώματα, μην τα αγνοήσετε αλλά βοηθήστε τον να μιλήσει για το πως αισθάνεται και να τα αντιμετωπίσει, επειδή ίσως από μόνος του για τους λόγους που προανέφερα, μπορεί να τα αγνοήσει.

Πηγή: Journal of Family Issues