Η χρόνια προγεννητική ψυχολογική δυσφορία, το στρες της μητέρας και οι αυξημένες συγκεντρώσεις κορτιζόλης στα μαλλιά σχετίζονται με τη σύνθεση μικροβίων του εντέρου του βρέφους, σύμφωνα με νέα δημοσίευση από το ερευνητικό πρόγραμμα FinnBrain του Πανεπιστημίου του Τούρκου της Φινλανδίας. Τα αποτελέσματα βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το προγεννητικό άγχος μπορεί να συνδεθεί με την ανάπτυξη και την ανάπτυξη των βρεφών. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Psychoneuroendocrinology.

Το προγεννητικό στρες μπορεί να σχετίζεται με την ανάπτυξη μικροβίων του εντέρου των βρεφών. Ωστόσο, οι μηχανισμοί στους οποίους βασίζεται αυτή η σχέση δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί.

«Καταφέραμε να δείξουμε ότι η μητρική χρόνια ψυχολογική δυσφορία και οι αυξημένες συγκεντρώσεις κορτιζόλης στα μαλλιά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σχετίζονται με τη σύνθεση των μικροβίων του εντέρου του μωρού, αλλά όχι με την ποικιλομορφία», λέει η Υποψήφια Διδάκτορας, γιατρός Anna Aatsinki.

Η μελέτη χρησιμοποίησε ανάλυση κορτιζόλης μαλλιών που επέτρεψε τη μέτρηση των μέσων όρων συγκέντρωσης της κορτιζόλης ορμόνης στρες για αρκετούς μήνες. Επιπλέον, τα συμπτώματα της μητέρας εκτιμήθηκαν τρεις φορές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Το μικρόβιο του βρεφικού εντέρου αναλύθηκε νωρίς στην ηλικία των 2,5 μηνών με αλληλουχία επόμενης γενιάς.

Προηγουμένως, παρόμοιες μελέτες έχουν επικεντρωθεί σε ζώα και δύο ήταν μικρότερες μελέτες σε ανθρώπους, καθιστώντας αυτά τα δεδομένα που αποτελούνται από 399 μητέρες και τα βρέφη τους το μεγαλύτερο στον κόσμο μέχρι στιγμής. Τα ληφθέντα αποτελέσματα παρέχουν σημαντικές νέες πληροφορίες για το φαινόμενο. Επιπλέον, αυτή η μελέτη μπόρεσε να επιβεβαιώσει προηγούμενες παρατηρήσεις.

Μελετώντας τον ρόλο των μικροβίων ως μεσολαβητές του στρες

Τόσο τα Proteobacteria όσο και το Lactobacillus είναι κοινά μικρόβια του εντέρου για βρέφη.

«Ανακαλύψαμε, για παράδειγμα, ότι η χρόνια προγεννητική ψυχολογική δυσφορία της μητέρας συνδέθηκε με αυξημένες αφθονίες γενών Proteobacteria στα μικροβιακά βρέφη. Επιπλέον, τα χρόνια ψυχολογικά συμπτώματα συνδέθηκαν με μειωμένες αφθονίες των γενών Akkermansia που θεωρείται ότι προάγουν την υγεία τουλάχιστον σε ενήλικες» συνοψίζει το Aatsinki.

Σύμφωνα με τον Aatsinki, ήταν επίσης ενδιαφέρον ότι οι χαμηλές συγκεντρώσεις κορτιζόλης συσχετίστηκαν με αυξημένες αφθονίες Lactobacillus στα μικροβιακά του βρεφικού εντέρου. Τα βακτήρια Lactobacillus θεωρούνται ότι προάγουν την υγεία.

Ωστόσο, τα Proteobacteria περιέχουν επίσης είδη που μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή στο σώμα. Τα πρωτεοβακτήρια μπορούν επίσης να συσχετιστούν με τον κίνδυνο ασθένειας του παιδιού αργότερα στη ζωή. Ως εκ τούτου, οι ερευνητές θεωρούν σημαντικό να μελετήσει πώς οι παρατηρούμενες αλλαγές συνδέονται με την ανάπτυξη των παιδιών αργότερα.

«Η μελέτη μας δεν εξηγεί τη σχέση αιτίου-αποτελέσματος ή εάν το προγεννητικό ψυχολογικό στρες συνδέεται με διαφορές στα μικροβιακά μεταβολικά προϊόντα ή π.χ. στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Με άλλα λόγια, πρέπει να απαντηθούν σημαντικές ερωτήσεις» σημειώνει ο Aatsinki.

Η μελέτη είναι μέρος του ερευνητικού προγράμματος FinnBrain και του υπο-έργου του άξονα του εντέρου-εγκεφάλου. Το υποέργο με επικεφαλής τον Docent, Child and Adolescent Psychiatrist Linnea Karlsson μελετά πώς το προγεννητικό στρες επηρεάζει την ανάπτυξη μικροβίων των βρεφών και πώς τα μικρόβια του εντέρου των βρεφών επηρεάζουν την μετέπειτα ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Συνεπώς, καταλαβαίνουμε ότι η εντερική μικροχλωρίδα και συνολικά η καλή υγεία του εντέρου μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ψυχική μας διάθεση και στα συναισθήματά μας.

Το ερευνητικό έργο FinnBrain του Πανεπιστημίου του Τούρκου μελετά τη συνδυασμένη επίδραση περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων στην ανάπτυξη των παιδιών. Πάνω από 4.000 οικογένειες συμμετέχουν στο ερευνητικό πρόγραμμα και παρακολουθούνται από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση.

Συνδέεται το έντερό μας με τον εγκέφαλο;

Από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα των τελευταίων ετών είναι ο άξονας που συνδέει το έντερο με τον εγκέφαλο μας και ο τρόπος με τον οποίο αυτά τα όργανα αλληλοεπιδρούν. Η υγιής λειτουργία του εντέρου έχει συνδεθεί με τη φυσιολογική λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου. Το έντερο και η μικροχλωρίδα του απελευθερώνουν ορμόνες, νευροδιαβιβαστές και άλλους παράγοντες, οι οποίοι στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο είτε απευθείας είτε μέσω πολύπλοκων μονοπατιών.

Το έντερο μας εκφράζει τα συναισθήματα

Συγκεκριμένα, οι νευροδιαβιβαστές, τα οποία αποτελούν χημικά μηνύματα του νευρικού συστήματος παράγονται κατά 80% από τα κύτταρα του εντέρου και των μικροβίων που ζουν εκεί. Ένας πολύ γνωστός νευροδιαβιβαστής, η σεροτονίνη είναι υπεύθυνη για τα συναισθήματα της ευτυχίας, της πληρότητας και της ικανοποίησης. Αντίστοιχα, το γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA) βοηθά στον έλεγχο των συναισθημάτων του φόβου και του άγχους.