Το ΕΚΑΒ είναι ο σημαντικότερος πυλώνας διαχείρισης κρίσεων που αφορούν το πολυτιμότερο αγαθό, την υγεία. Ο μεγαλύτερος εχθρός των διασωστών είναι ο χρόνος.

Συνέντευξη στην Κέλλυ Σαουάχ-Μαραγκουδάκη

Οι ιατροί και οι διασώστες της Πάτρας δίνουν μάχες καθημερινά να ανταπεξέλθουν σε διάφορα περιστατικά με συμμάχους τους το τρίπτυχο: ταχύτητα, θάρρος και αποφασιστικότητα. Η Αναισθησιολόγος/Επιμελήτρια Α’ ΕΣΥ – Διευθύντρια ΕΚΑΒ Πάτρας κα Κανελλοπούλου Αγγελική και οι διασώστες της μοναδικής μοτοσυκλέτας της περιοχής κ. Μικές Παναγιώτης και κ. Φωτακόπουλος Χρύσανθος παραχώρησαν συνέντευξη στην health4U.gr

Αγγελική Κανελλοπούλου, Αναισθησιολόγος/Επιμελήτρια Α’ ΕΣΥ – Διευθύντρια ΕΚΑΒ Πάτρας.
Κυρία Κανελλοπούλου, ως Διευθύντρια του ΕΚΑΒ Πάτρας θα ήθελα να μου πείτε ποιο είναι το «κλειδί» για τον καλό συντονισμό του ΕΚΑΒ. Για να λειτουργήσει δηλαδή καλά παρ’ όλες τις καθημερινές αντιξοότητες.

Το ΕΚΑΒ είναι ο φορέας Επείγουσας Προνοσοκομειακής Φροντίδας. Ο πρωταρχικός ρόλος των διασωστών και των ιατρών της υπηρεσίας μας είναι να κάνουν τις σωτήριες αρχικές ενέργειες που θα δώσουν χρόνο στον ασθενή για να φτάσει με ασφάλεια στον υγειονομικό σχηματισμό οριστικής αντιμετώπισης. Το ΕΚΑΒ είναι ο πρώτος πολύτιμος κρίκος στην αλυσίδα της επιβίωσης. Η αντιμετώπιση των επειγόντων περιστατικών στο δρόμο εμφανίζει μια σειρά προκλήσεων: ο διασώστης και ο ιατρός του ΕΚΑΒ συχνά καλείται να διαχειριστεί κρίσιμα περιστατικά κάτω από αντίξοες συνθήκες με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, με θάρρος και αποφασιστικότητα. Μόνος οδηγός στη γρήγορη λήψη ορθών αποφάσεων κάτω από συνθήκες πίεσης είναι η στερεή βάση που προσφέρει η γνώση και η συνεχής εκπαίδευση. Για το λόγο αυτό εκτός από την επάρκεια υλικών και οχημάτων για τα οποία γίνεται ένας καθημερινός αγώνας, δίδεται μεγάλη έμφαση στη διατήρηση της γνωστικής επάρκειας του προσωπικού μέσω της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης αλλά και της ενθάρρυνσης της συμμετοχής σε παγκοσμίως αναγνωρισμένα προγράμματα όπως BLS, ILS και PHTLS.

Πείτε μου ποιοι πόροι διατίθενται για την διαχείριση του εκάστοτε συμβάντος. Προσωπικό, εξοπλισμός και μέσα.

Η διαχείριση κάθε περιστατικού ξεκινά τη στιγμή της κλήσης. Στο τηλεφωνικό κέντρο εξειδικευμένο στη διαχείριση κλήσεων προσωπικό, συχνά με τη συνδρομή ιατρού, προσπαθεί με επαγγελματισμό, ταχύτητα και ακρίβεια να εκμαιεύσει τις πληροφορίες εκείνες που θα καθοδηγήσουν τους διασώστες ως προς τη φύση του περιστατικού που καλούνται να αντιμετωπίσουν. Τη στιγμή εκείνη ξεκινά ένας καταρράκτης σκέψεων και αντιδράσεων. Οι διασώστες που προσεγγίζουν το περιστατικό θα πρέπει κατά προτεραιότητα να μεριμνήσουν για την ασφάλεια τόσο τη δική τους όσο και του ασθενή. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να υπάρχει επάρκεια σε αξιόμαχα οχήματα, μέσα ατομικής προστασίας και εξοπλισμό ανάλογα με το περιστατικό όπως αυτόματους εξωτερικούς απινιδωτές, μέσα ακινητοποίησης της σπονδυλικής στήλης, μάσκες παροχής οξυγόνου, επιδεσμικό υλικό, φάρμακα. Η πρόσφατη προσθήκη της μηχανής ταχείας ανταπόκρισης στο στόλο του ΕΚΑΒ Πάτρας, που στελεχώνεται από έμπειρους και εκπαιδευμένους διασώστες, αποτελεί ένα επιπλέον όπλο στη μάχη μας με το χρόνο προς όφελος του πολίτη.

Κύριε Φωτακόπουλε, πόσα είναι τα χρόνια που εργάζεστε στο ΕΚΑΒ; Με ποιες λέξεις θα χαρακτηρίζατε το επάγγελμα του Διασώστη;
Φωτακόπουλος Χρύσανθος
Φωτακόπουλος Χρύσανθος, Διασώστης ΕΚΑΒ Πάτρας – Πλήρωμα μοτοσυκλέτας

Στην οικογένεια του ΕΚΑΒ ανήκω 15 ολόκληρα χρόνια ως διασώστης σε πληρώματα ασθενοφόρου/μηχανής. Το επάγγελμα θα το χαρακτήριζα απαιτητικό τόσο σωματικά όσο ψυχικά αφού πρόκειται για μια εργασία που συνδράμει σε περιβάλλον εχθρικό και επικίνδυνο. Τόσο ο διασώστης όσο και ο ιατρός του ΕΚΑΒ δεν έχουν την πολυτέλεια των  εργαζομένων του νοσοκομείου με ότι αυτό σημαίνει (καιρικές συνθήκες, ασφάλεια σκηνής κτλ). Παρόλα αυτά ο διασώστης στο τέλος κάθε βάρδιας κάνει ένα «comeback» και επανέρχεται δριμύτερος για το επόμενο οχτάωρο που θα ακολουθήσει. Το μόνο που με στενοχωρεί είναι ότι οι νέοι άνθρωποι, ακόμη και οι δημοσιογράφοι δεν γνωρίζουν πώς λειτουργεί το ΕΚΑΒ και μας αναφέρουν ως τραυματιοφορείς, ενώ είμαστε διασώστες.

Από το καλοκαίρι ανήκετε στο δυναμικό των δικυκλιστών διασωστών του ΕΚΑΒ. Ακούγεται συχνά από συναδέλφους σας, ότι ο ρόλος των μοτοσυκλετών είναι πολλαπλός. Τι εννοούν με αυτό;

Από το 2006 βρίσκομαι στην πρώτη γραμμή μαζί με τους συναδέλφους μου χωρίς διακοπή, και από το 2020 στο νεόκτιστο τμήμα μηχανών του ΕΚΑΒ για την Πάτρα. Φυσικά και ο ρόλος της μοτοσυκλέτας είναι πολλαπλός. Η μηχανή είναι γρηγορότερη και περισσότερο ευέλικτη από το ασθενοφόρο. Στα χέρια του συντονιστικού κέντρου η μηχανή είναι ένας ελβετικός σουγιάς. Είναι ο κρίκος της αλυσίδας που λέμε εμείς για να δουλέψουν όλα υπέρ του ασθενή- τραυματία.

Αναφερθείτε μου σε ένα περιστατικό που χάρη στη μηχανή φτάσατε έγκαιρα σε επείγοντα συμβάντα που κληθήκατε να αντιμετωπίσετε. Αυθόρμητα μπήκατε στη διαδικασία να συγκρίνετε μια διάσωση του παρελθόντος δίχως τη Μοτοσυκλέτα Ταχείας Κυκλοφορίας;

Σε μια από τις πολλές βάρδιες όλα κυλούσαν ήρεμα. Ξαφνικά ο συντονιστής φωνάζει «Α100 μεταβείτε άμεσα στην παραλιακή οδό, έχουμε τροχαίο». Κράνος, φάροι, σειρήνες και ξεκινά ένα αγώνας με τον χρόνο. Φτάνοντας στο σημείο διαπιστώνω πως έχουμε 3 τραυματίες (τροχαίο μεταξύ μηχανής-αυτοκίνητο). Ο οδηγός της μηχανής πολλαπλά τραύματα και μεγάλη αιμορραγία. Μαζί με τις ενέργειες για την αντιμετώπιση των τραυμάτων ενημερώνω για άμεση υποστήριξη τα ασθενοφόρα. Παρέχω εσπευσμένα τις πρώτες βοήθειες (ίσχαιμη περίδεση, δέσιμο τραυμάτων, ορό για αναπλήρωση υγρών) και την απαραίτητη ψυχολογική υποστήριξη ώσπου ακούω τις σειρήνες των ασθενοφόρων. Στο άκουσμα αυτό ανακουφίζομαι αφού καταφθάνουν οι άρτια εκπαιδευμένοι συνάδελφοι. Η έκβαση του περιστατικού είχε αίσιο τέλος. Σίγουρα σε αυτό σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε η ελαχιστοποίηση της μάχης με το χρόνο εξαιτίας της ταχύτητας της μοτοσυκλέτας.  Αποτελέσματα?? 10 μέρες μετά είχαμε μια απροσδόκητη επίσκεψη…. ο τραυματίας μπροστά μας με δεκανικι ( λέγοντας μας χάρις εσάς στέκομαι ξανά όρθιος).

Ποια τα σχόλια του κόσμου της Πάτρας από όταν προστέθηκε και η Μοτοσυκλέτα Ταχείας Ανταπόκρισης στο ΕΚΑΒ

Στην προηγούμενη ερώτηση σας διηγήθηκα ένα από τα πιο δύσκολα περιστατικά που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε. Δέκα μέρες μετά το συμβάν είχαμε μία απρόσδόκητη επίσκεψη. Τον τραυματία ευθύς μπροστά μας υποστηριζόμενος με δεκανίκι να μας λέει χαρακτηριστικά: «Σας ευχαριστώ! Χάρις εσάς στέκομαι ξανά όρθιος!». Αυτή είναι και η ανταμοιβή για του διασώστη. Ο κόσμος της Πάτρας με πολύ ενθουσιασμό κάνουν καθημερινά πολλά, θετικά σχόλια με πολύ ενθουσιασμό και χιούμορ. Είμαι πολύ ευτυχισμένος για το επάγγελμα που έχω επιλέξει να κάνω.

Κύριε Μικέ, εσείς με ποιες λέξεις θα χαρακτηρίζατε το επάγγελμα του Διασώστη; 
Μικές Παναγιώτης, Διασώστης ΕΚΑΒ Πάτρας – Πλήρωμα μοτοσυκλέτας

Είναι πολλές οι λέξεις που μου έρχονται στο μυαλό για το λειτούργημα του διασώστη, διότι δεν θεωρώ πως πρόκειται για επάγγελμα. Οι διασώστες είμαστε σε αναμονή 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 365 ημέρες το χρόνο έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε περιστατικά και εκτός υπηρεσίας. Αδρεναλίνη, ένταση, ταχυκαρδία, συναισθήματα είναι οι λέξεις που κατά τη γνώμη μου είναι συνυφασμένες.

Γνωρίζοντας πως εσείς όντας Διασώστης και Εκπαιδευτής διεκδικήσατε με πάθος την εξασφάλιση παροχής μοτοσυκλετών στο Κέντρο Άμεσης Βοήθειας της Πάτρας, θα ήθελα να μου διηγηθείτε τα γεγονότα από την αρχή μέχρι την ημέρα που ο στόχος επιτεύχθηκε. Ποιο ήταν το κίνητρο που σας οδήγησε να προβείτε σε αυτή τη διαδικασία. Σήμερα η υπηρεσία απαρτίζεται από μία μοτοσυκλέτα. Πότε θαρρείτε ότι θα προστεθεί «νέο μέλος» στην οικογένεια του ΕΚΑΒ;

Το 2004 εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων πριν ακόμη διοριστώ στο ΕΚΑΒ είδα ότι δημιουργήθηκε Τμήμα Μοτοσυκλετιστών ΕΚΑΒ στην Αθήνα. Αφού μπήκα στη σχολή του ΕΚΑΒ, αποφοίτησα και διορίστηκα είχα συγκρατήσει στο νου μου εκείνη την πρωτοβουλία. Όντας μοτοσυκλετιστής ήθελα να ενταχθώ στις Μοτοσυκλέτες Ταχείας Ανταπόκρισης του ΕΚΑΒ, ωστόσο όταν βρέθηκα στην Πάτρα διαπίστωσα πως τέτοιο τμήμα δεν υπήρχε πια. Κατά την περίοδο της Ολυμπιάδας υπήρξε ένα τμήμα που λειτούργησε πιλοτικά με ιατρούς και διασώστες πάνω στη μοτοσυκλέτα ωστόσο δεν διήρκησε πολλά χρόνια και για διάφορους λόγους έπαψε να υφίσταται. Το 2010 το τμήμα επανασυστάθηκε στην Αθήνα, αυτή τη φορά με ευρωπαϊκά πρότυπα και προδιαγραφές. Με αφορμή αυτό και αφού δεν υπήρχε ο θεσμός στην Πάτρα έβαλα στόχο να τον ιδρύσω. Έκανα τότε κάποιες επαφές με την Διοίκηση και το κώλυμα ήταν πως δεν υπήρχε μοτοσυκλέτα. Μαζί με άλλους συναδέλφους μπήκαμε στη διαδικασία να βρούμε χορηγούς, ωστόσο οι προσπάθειες ήταν άκαρπες. Στα 46 μου χρόνια διαπίστωσα πως τελικά τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα αφού ο Θεός έφερε στο δρόμο μου τους κατάλληλους ανθρώπους. Συγκεκριμένα, το 2017 σε ένα περιστατικό Καρδιοαναπνευστικής Ανακοπής που κλήθηκα να προσφέρω τις πρώτες βοήθειες σε έναν εργαζόμενο μιας επιχείρησης. Η σύμπτωση ήταν ότι ο επιχειρηματίας ήταν και παλιός συμμαθητής και φίλος και πάνω στη συζήτηση για τη ζωή μας, του εξέφρασα την έντονη επιθυμία μου για τη δημιουργία του Τμήματος Μοτοσυκλετιστών. Αμέσως προθυμοποιήθηκε να γίνει χορηγός. Αν και στην αρχή ήμουν δύσπιστος, διότι πολλά είχα ακούσει όλα τα προηγούμενα χρόνια και είχα απογοητευτεί μου απέδειξε ότι όσα είπε τα εννοούσε. Πρόκειται για τον κ. Διονύσιο Πλέσσα, ο οποίος ολοκλήρωσε τη διαδικασία της δωρεάς παρόλες τα κωλύματα που δημιουργούσε η προηγούμενη διοίκηση. Αργότερα, με την συμβολή του σημερινού Προέδρου του ΕΚΑΒ κ. Παπαευσταθίου και της Διευθύντριας μας κα Κανελλοπούλου ολοκληρώθηκε η δωρεά. Από τις 27 Φεβρουαρίου του 2020 η μοτοσυκλέτα «βγήκε» στους δρόμους παρέχοντας όλα αυτά που γνωρίζετε. Ο κάθε διασώστης πρέπει να έχει τη δική του μοτοσυκλέτα, όπως συμβαίνει σε Αθήνα και Ευρώπη. Αυτή τη στιγμή επανδρώνουμε την μοναδική μοτοσυκλέτα εγώ μαζί με τον κ. Φωτακόπουλο. Ευτυχώς, στην αναζήτηση για δεύτερο χορηγό αυτής της προσπάθειας, βρέθηκε ο κ. Ιωάννης Καρβέλης, ο Διοικητής της 6ης Υγειονομικής Περιφέρειας, ο οποίος μας διαβεβαίωσε πως τη δεύτερη μηχανή θα την αναλάβει η 6η Υ.ΠΕ. Αυτή τη στιγμή η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και αισιοδοξώ πως από τον καινούργιο χρόνο η δευτερη μηχανή θα προσθεθεί στην «οικογένεια του ΕΚΑΒ». Ξέρετε, υπάρχει ένα ρητό που λέει, «Ένα ίσον κανένα – Δύο ίσον ένα».

Μια μηχανή διαθέτει όλο τον απαιτούμενο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση εκτάκτων και σοβαρών περιστατικών; Ποιος είναι αυτός;

Ο εξοπλισμός είναι τόσο μεγάλος που θεωρώ πως η μοναδική ενέργεια που δεν μπορεί να κάνει η μοτοσυκλέτα είναι τη διακομιδή ενός ανθρώπου στο Νοσοκομείο. Διαθέτει αυτόματο εξωτερικό απινιδωτή, φορητή φιάλη οξυγόνου, αιμοστατικό υλικό, αναλώσιμα και μη υλικά τα οποία χρησιμοποιούμε για την εξασφάλιση του αεραγωγού. Φάρμακα τα οποία με εντολή ιατρού ή υπό παρουσία του μπορούν να χορηγηθούν στον ασθενή για την αποφυγή αλλεργικών σοκ, υπογλυκαιμιών ή άλλων καταστάσεων που απειλούν τη ζωή του τραυματία.

Αναφερθείτε μου σε ένα περιστατικό που χάρη στη μηχανή φτάσατε έγκαιρα σε επείγοντα συμβάντα που κληθήκατε να αντιμετωπίσετε.

Είναι πάμπολλα τα περιστατικά. Το πιο πρόσφατο συμβάν, ο τραυματισμός ενός 9χρονου παιδιού. Μέσα καλοκαιριού λαμβάνουμε σήμα για πτώση παιδιού πάνω σε κάγκελα. Στο άκουσμα του σήματος, όντας γονιός και πατέρας ενεργοποιήθηκε η ανδρεναλίνη, πήρα τη μηχανή και σε τρεισήμισι λεπτά βρισκόμουν στο σημείο του συμβάντος. Χάρη στη μηχανή και με ασφάλεια πάντα, κατάφερα να μηδενίσω τις αποστάσεις και να σταματήσω την αιμορραγία από το λαιμό και το χέρι. Στα επόμενα λεπτά κατέφθασε και το ασθενοφόρο και παρέλαβε εσπευσμένα το παιδί για το Νοσοκομείο. Όλες οι «μάχες» κρίνονται στο χρόνο και οι μηχανές συμβάλλουν στο να κερδηθεί, φτάνοντας στο εκάστοτε περιστατικό έγκαιρα και με ασφάλεια.