Η συγγραφή αποτελεί μια λυτρωτική εμπειρία για τον εκάστοτε συγγραφέα. Μέσω αυτής μπορεί να εκτονώσει τα συναισθήματά του και να δημιουργήσει ένα αριστούργημα, το οποίο θα ταξιδεύει τους αναγνώστες σε κόσμους που δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ. Έτσι συνέβη και με την αστυνομικό Λαμπρινή Μηνά. Ο πόνος από την απώλεια δύο φιλενάδων της την ώθησε στο να πιάσει μολύβι και χαρτί και να γράψει το μυθιστόρημα «Όνειρα στον φεγγίτη». Ένα χτύπημα στο κεφάλι του ήρωα του προκάλεσε αμνησία. Πώς σχετίζεται το σύνδρομο της οβίδας με τους βετεράνους πολέμου;

Περίληψη του βιβλίου «Όνειρα στον φεγγίτη»

Όνειρα στον φεγγίτη
Λαμπρινή Μηνά, Συγγραφέας, Αρχιφύλακας στην Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών στο Τμήμα Δακτυλοσκοπίας.

1974. Κάτω από τον φεγγίτη του νέου τους σπιτιού στην Πηγάδα του Πειραιά, ο Χρήστος και η Αφροδίτη Παπαδάκη κάνουν όνειρα για τη ζωή τους. Δίπλα τους πάντα ο Αριστείδης και η Δήμητρα, που κρύβουν τα δικά τους μυστικά…Την ήρεμη οικογενειακή ζωή θα ανατρέψει η είδηση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Έπειτα από ένα χτύπημα στο κεφάλι, απώλειες, μυστικά και ψέματα θα ξετυλιχθούν αλυσιδωτά σε Ελλάδα και Κύπρο. Ένας νέος ήρωας θα γεννηθεί, ενώ μια μυστήρια γυναίκα θα προσπαθήσει να καθορίσει τη μοίρα των πρωταγωνιστών. Χρήστος, Αφροδίτη, Μπαχάρ, Αχμέτ… Είκοσι χρόνια μετά, ποιος κόσμος θα επικρατήσει;

Λίγα λόγια για τον ήρωα

Ο Χρήστος διαδραματίζει τον κυρίαρχο ρόλο στο βιβλίο. Πρωταγωνιστεί στις ζωές των ανθρώπων που άφησε πίσω. Στην αποστολή ελληνικών δυνάμεων και  καταδρομέων στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1974, καταλήγει βαριά τραυματισμένος στο κεφάλι. Μέσα από την αμνησία του μεταμορφώνεται σε Αχμέτ. Αιχμάλωτος της αμνησίας του, ζει μια ζωή δανεική και με μια νέα γυναίκα στο πλάι του, μια τουρκοπούλα. Ζει έρμαιο στα χέρια ενός έρωτα δυνάστη, αλλά, όταν τυχαία γεγονότα πυροδοτήσουν τη μνήμη του και ξαναβρεί την ταυτότητά του, αυτή αμφισβητείται πάλι. Το μυαλό ξεχνά, η καρδιά ποτέ. Αυτήν άκουσε και τον οδήγησε ξανά στην αφετηρία των ονείρων του, σε εκείνον τον φεγγίτη!

Διάσειση και αμνησία

Η διάσειση είναι το αποτέλεσμα ενός σοβαρού τραυματισμού στον εγκέφαλο, ο οποίος έχει προκύψει από χτύπημα στο κεφάλι. Εξ ορισμού, μια διάσειση δεν αποτελεί απειλή για την ανθρώπινη ζωή, ωστόσο μπορεί να προκαλέσει βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα προβλήματα. Έτσι γίνεται αντιληπτό ότι ο ήρωας του μυθιστορήματος έπαθε αμνησία εξαιτίας του σοβαρού χτυπήματος που είχε στο κεφάλι. Σε μια ήπια διάσειση ο ασθενής μπορεί να μην εκδηλώσει: αμνησία, σύγχυση ή απώλεια συνείδησης.

Σύνδρομο της οβίδας 

Εκτός από τη διάσειση, η αμνησία μπορεί να προκαλέσει και το σύνδρομο της οβίδας. Ειδικότερα, ένα τραυματικό γεγονός, ένα ισχυρό σοκ που τρομοκράτησε κάποιον μπορεί να προκαλέσει μια σειρά αντιδράσεις στον οργανισμό. Σήμερα, οι γιατροί ονομάζουν αυτή την κατάσταση μετατραυματική διαταραχή. Κρούσματα αγχώδους διαταραχής υπήρχαν κατά τη διάρκεια όλων των πολέμων. Χιλιάδες στρατιώτες δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την ψυχολογική πίεση του πολέμου και εμφάνιζαν ψυχοσωματικά προβλήματα.

Το σύνδρομο της οβίδας (shell shock) είναι ένας όρος που επινοήθηκε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο για να περιγράψει έναν τύπο διαταραχής μετατραυματικού στρες που υπέστησαν πολλοί στρατιώτες κατά τη διάρκεια του πολέμου. Πρόκειται για αντίδραση στην ένταση του βομβαρδισμού και της μάχης που προκαλεί αδυναμία και εκδηλώνεται ως πανικός και φόβος, φυγή ή αδυναμία λογικής σκέψης, ύπνου, βάδισης ή ομιλίας. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η διάγνωση του συνδρόμου αντικαταστάθηκε από τον όρο μετατραυματικό στρες (Combat Stress Reaction – CSR), μια παρόμοια αλλά όχι ταυτόσημη αντίδραση στον τραυματισμό του πολέμου και του βομβαρδισμού.

Shell shock

Και στους δύο παγκόσμιους πολέμους χρησιμοποιήθηκαν σύγχρονα όπλα, εκρηκτικά και χειροβομβίδες. Οι στρατιώτες κρύβονταν για ώρες ή και μέρες μέσα στα χαρακώματα κουλουριασμένοι, με τον φόβο μήπως τους χτυπήσει κάποιο βλήμα. Σιγά σιγά ο φόβος γινόταν εμμονή. Ζούσαν μέσα στις λάσπες, τη βρόμα και γύρω τους έβλεπαν νεκρούς συμπολεμιστές τους. Όλα αυτά επιδείνωναν την ψυχική τους κατάσταση.

Συμπτώματα

Οι βομβαρδισμοί έκαναν τους στρατιώτες να νιώθουν αβοήθητοι. Στα στρατιωτικά νοσοκομεία όπου πήγαιναν για περίθαλψη ανέφεραν ότι υπέφεραν από:

  • Ρίγος
  • Ζάλη
  • Εμβοές 
  • Τρόμο
  • Αμνησία
  • Δυσκαμψία
  • Στομαχικό άλγος
  • Αδυναμία στην ακοή
  • Αδυναμία στην ομιλία
  • Καρδιακά προβλήματα
  • Έντονους πονοκεφάλους

Θεραπεία 

Το μετατραυματικό στρες εξαιτίας του πολέμου δεν αντιμετωπιζόταν σε όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο. Μερικούς ασθενείς τούς άφηναν στη μοίρα τους, ενώ σε άλλους εφάρμοζαν ακραίες θεραπείες, με σκοπό τη σύντομη επιστροφή τους στο πεδίο της μάχης.

Οι σκληρές «θεραπείες» περιλάμβαναν:

  • Εκτέλεση
  • Ηλεκτροσόκ
  • Κατηγορία για λιποταξία
  • Σωματικά βασανιστήρια
  • Ψυχολογικά βασανιστήρια

Άλλες χώρες προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν μεμονωμένα τα προβλήματα των ασθενών. Για παράδειγμα, αν είχαν κινητικά προβλήματα, τους έκαναν φυσικοθεραπείες. Σε κάποιους είχε αποτέλεσμα, άλλοι όμως έμεναν για πάντα με τα σημάδια του πολέμου στην ψυχή τους.

Διαβάστε περισσότερα:


Πληροφορίες από: American Psychological Association, ncbi.nlm.nih.gov