Ο Άγιος Βαλεντίνος συνδέεται ευρέως με την αγάπη και την προσφορά. Στην ετήσια γιορτή του στις 14 Φεβρουαρίου οι περισσότεροι σκεφτόμαστε μια ρομαντική βραδιά, λουλούδια και σοκολάτες. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι ο Άγιος Βαλεντίνος είναι και ο «άγιος της επιληψίας».

Ποιος ήταν ο Άγιος Βαλεντίνος;

Υπάρχουν αρκετοί μύθοι σχετικά με την ύπαρξη του Αγίου Βαλεντίνου. Ενώ από πολλούς πιστεύεται ότι υπήρχε ένας άνθρωπος που ονομαζόταν Βαλεντίνος και ευνοούσε τους εραστές και τους επιληπτικούς ασθενείς, κάποιοι άλλοι πιστεύουν ότι δεν υπήρχε στην πραγματικότητα και ότι η ζωή του ήταν απλώς ένα ιστορικό εργαλείο λατρείας.

Η Καθολική Εγκυκλοπαίδεια και άλλες αγιογραφικές πηγές μιλάνε για τρεις Αγίους Βαλεντίνους που σχετίζονται με τις 14 Φεβρουαρίου. Ο ένας ήταν Ρωμαίος ιερέας, ο δεύτερος επίσκοπος της Ιντεράμνα (το σημερινό Τέρνι της Ιταλίας), που τάφηκε κατά μήκος της Βία Φλαμινία έξω από τη Ρώμη, σε διαφορετικές αποστάσεις από την πόλη. Ο τρίτος λέγεται ότι είναι ένας άγιος που μαρτύρησε την ίδια ημέρα με έναν αριθμό συντρόφων του στη ρωμαϊκή επαρχία της Αφρικής.

Αν και οι υπάρχουσες αναφορές των μαρτυριών των δύο πρώτων καταγεγραμμένων αγίων έχουν καθυστερημένη ημερομηνία και περιέχουν θρυλικά στοιχεία, ένας κοινός πυρήνας πραγματικών γεγονότων μπορεί να στηρίζεται στις δύο αναφορές και να αναφέρεται σε ένα μόνο άτομο. Σύμφωνα με την επίσημη βιογραφία της Μητρόπολης του Τέρνι, ο μητροπολίτης Βαλεντίνος γεννήθηκε και έζησε στην Ιντεράμνα.

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κλαούντιος Β΄, γύρω στο 260 μ.Χ., απαγόρευσε στους Ρωμαίους στρατιώτες να παντρεύονται, διότι θεώρησε ότι ο γάμος θα μείωνε σοβαρά την αποτελεσματικότητα, τη δύναμη και το θάρρος στο πεδίο της μάχης. Τότε, ο καθολικός ιερέας, αργότερα γνωστός ως Άγιος Βαλεντίνος, πραγματοποίησε γαμήλιες τελετές κρυφά. Φυλακίστηκε, βασανίστηκε και μαρτύρησε εκεί στις 14 Φεβρουαρίου 269. Το σώμα του ρίχτηκε βιαστικά σε κοντινό νεκροταφείο και μερικές νύχτες αργότερα οι μαθητές του ανακάλυψαν το σώμα του και το επέστρεψαν στο σπίτι. Είχε τη φήμη ότι προσεύχεται για να γίνουν καλά οι άρρωστοι και λίγο πριν από τον θάνατό του λέγεται ότι αποκατέστησε την όραση της κόρης του φύλακά του.

Η Ρωμαϊκή Μαρτυρολογία ‒ο επίσημος κατάλογος αναγνωρισμένων αγίων της Καθολικής Εκκλησίας‒ δίνει μόνο έναν Άγιο Βαλεντίνο για τις 14 Φεβρουαρίου: έναν μάρτυρα που πέθανε στη Βία Φλαμινία.

Γιατί ο Άγιος Βαλεντίνος συνδέθηκε με την επιληψία;

Για πολλούς αιώνες, η επιληψία θεωρούνταν ανίατη ασθένεια, συνέπεια μιας κατάρας ή αποτέλεσμα της κατοχής από δαίμονες. Μια τέτοια δραματική κατάσταση συχνά περιγραφόταν ως ένα φοβερό θέαμα που μόνο υπερφυσική προέλευση θα μπορούσε να έχει. Επειδή δεν υπήρχε θεραπεία, η μόνη επιλογή που είχαν οι επιληπτικοί άνθρωποι ήταν να στραφούν στην πίστη και να θέσουν την ελπίδα τους να θεραπευτούν στα χέρια των αγίων.

Η θρησκεία και η ιατρική είναι συνδεδεμένες σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας. Τα μοναστήρια ήταν τα κύρια ιατρικά κέντρα πριν από το 1300 μ.Χ. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί άγιοι συνδέονται με όλα τα είδη ασθενειών, και ειδικότερα των χρόνιων παθήσεων.

Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα η διαφορά μεταξύ επιληψίας και χορείας (εκφυλιστική νόσος με ακούσιες κινητικές διαταραχές) δεν ήταν ακόμα γνωστή. Σχεδόν 40 άγιοι συνδέθηκαν με την επιληψία ‒ ο πιο γνωστός αναμφίβολα ήταν ο Βαλεντίνος. Η λατρεία ξεκίνησε σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι που η κατάσταση της επιληψίας συνδέθηκε με το όνομα του αγίου.

Στη Γαλλία ονομαζόταν «maladie de Saint Valentin», στη Γερμανία η «πανούκλα του Αγίου Βαλεντίνου». Στα ολλανδικά η λέξη «synthvelten» ήταν συνώνυμο της επιληψίας. Στα γερμανικά, ο Βαλεντίνος προφέρεται «Fallentin» και συνδέεται με μία από τις ονομασίες της επιληψίας, την πτώση της ασθένειας ή την ασθένεια που πέφτει ‒ «fall».

Στο χωριό Ρουφάκ στην Αλσατία χτίστηκε με λείψανα του αγίου ένα εκκλησάκι. Αυτό το σημείο έγινε τόπος προσκυνήματος και ένα νοσοκομείο χτίστηκε εκεί τον 15ο αιώνα για να στεγάσει τους προσκυνητές που έρχονταν από διαφορετικά μέρη αναζητώντας ένα θαύμα για τον έλεγχο της ασθένειας.

Περαιτέρω αποδείξεις του Αγίου Βαλεντίνου ως προστάτη της επιληψίας βρίσκονται σε χιλιάδες εικονογραφήσεις σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και εκκλησίες σε όλο τον κόσμο. Κάποιες μεταφέρουν την αναζήτηση υπερφυσικής θεραπείας και άλλες απεικονίζουν τον Άγιο Βαλεντίνο να πραγματοποιεί εξορκισμούς και να τρομάζει τους δαίμονες από επιληπτικούς ασθενείς.

Άγιος Βαλεντίνος

Σε μια μελέτη, 341 εικονογραφήσεις που χρονολογούνται από τον 13ο έως τον 21ο αι. αναλύθηκαν συστηματικά. Αυτά τα γλυπτά και πίνακες απεικονίζουν τον Άγιο Βαλεντίνο να βοηθά άτομα που πάσχουν από επιληψία με διάφορους τρόπους. Εμφανιζόταν συχνά περιτριγυρισμένος από άνδρες και γυναίκες όλων των κοινωνικών επιπέδων, νέους και ηλικιωμένους.

Υπάρχουν διάφορες κλινικές παρουσιάσεις αυτού που γνωρίζουμε σήμερα ως επιληψία που απεικονίζεται στις εικόνες, όπως ατονικές κρίσεις , δυστονία, σπασμοί.

Άγιος Βαλεντίνος

Ένας σχετικός πίνακας του Αγίου Βαλεντίνου ανήκει στη συλλογή έργων τέχνης του μοναστηριού των Φραγκισκανών στο Klanjec, μέρος της περιοχής Krapina Zagorje της Βόρειας Κροατίας.

Ένας ζωγράφος του 1675, ο Τζορτζ Γκίγκερφελντ, αναπαριστά τον Άγιο Βαλεντίνο ως επίσκοπο της Ούμπρια στην Ιταλία που περιβάλλεται από άρρωστα ή επιληπτικά παιδιά. Ο Βαλεντίνος είναι ντυμένος με ένα λαμπερό φόρεμα με χρυσές λεπτομέρειες και περιβάλλεται από επιληπτικά παιδιά που ξαπλώνουν στο πάτωμα. Στα χέρια του έχει ένα βιβλίο και ένα κλαδί παλάμης, σύμβολο της ταλαιπωρίας. Τα παιδιά που εμφανίζονται σε αυτό το έργο τέχνης φαίνεται ότι έχουν χαρακτηριστικές οφθαλμικές κινήσεις και στάσεις επιληψίας. Στο πορτρέτο, τα μάτια του Αγίου Βαλεντίνου κοιτάζουν προς τον ουρανό, ως σύμβολο της διαμεσολάβησης μεταξύ του αδύναμου και του Θεού.

Ακόμα και σήμερα υπάρχουν πολλά για την επιληψία που δεν μπορούν να εξηγηθούν. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να αναζητούν εναλλακτικές λογικές για να προσπαθήσουν να κατανοήσουν την κατάστασή τους με όποιον τρόπο μπορούν. Ενώ ο Άγιος Βαλεντίνος είναι ευρέως γνωστός ως προστάτης των εραστών και γιορτάζεται σε όλο τον κόσμο στις 14 Φεβρουαρίου, πολύ λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν τις ευεργεσίες σε άτομα με επιληψία στην αρχαιότητα.

Διαβάστε ακόμη

«Αστρικό ταξίδι»: Νευροεπιστήμη ή παραφυσικό φαινόμενο;

 

Με πληροφορίες από: