Η τρυπτοφάνη είναι ένα αμινοξύ απαραίτητο για πολλές βιοχημικές αντιδράσεις στο σώμα και συμβάλλει στην παραγωγή σεροτονίνης. Η κατανάλωση τροφών με τρυπτοφάνη μπορεί να βελτιώσει δραστικά την ψυχολογία μας. Η πρόσληψή της όμως από συμπληρώματα διατροφής χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί υπάρχουν αντενδείξεις και παρενέργειες.

Η τρυπτοφάνη (tryptophan) είναι ένα απαραίτητο αμινοξύ και πρόδρομος ουσία της σεροτονίνης, της μελατονίνης και της νιασίνης (βιταμίνη Β3). Διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και διαδραματίζει ποικίλους σημαντικούς ρόλους στη διανοητική λειτουργία ως νευροδιαβιβαστής και νευροορμόνη. Δεν μπορεί να παρασκευαστεί από τον οργανισμό και πρέπει υποχρεωτικά να λαμβάνεται καθημερινά από τις τροφές.

Ποιος είναι ο ρόλος και τα οφέλη της τρυπτοφάνης

Η τρυπτοφάνη είναι πρόδρομος ενός νευροδιαβιβαστή, της σεροτονίνης, δηλαδή συμμετέχει στην παραγωγή της. Συμβάλλει στην καταπολέμηση του άγχους, του στρες και προκαλεί ευεξία. Είναι επίσης πρόδρομος της μελατονίνης, που διευκολύνει τον ύπνο και βελτιώνει την ποιότητά του.

Η τρυπτοφάνη επιτρέπει επίσης τη σύνθεση της βιταμίνης Β3 στο ήπαρ. Αυτή η βιταμίνη εμπλέκεται ιδιαίτερα στην παραγωγή ενέργειας, βοηθά στην καταπολέμηση της υπερχοληστερολαιμίας και βοηθά στη μείωση του επιπέδου των τριγλυκεριδίων στο αίμα.

Ποιες είναι οι καθημερινές ανάγκες μας για τρυπτοφάνη;

Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη τρυπτοφάνης, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, είναι 4 mg/kg, δηλαδή 200 mg εάν κάποιος ζυγίζει 50 κιλά.

Ωστόσο, οι πραγματικές ανάγκες θα μπορούσαν να φτάσουν τα 500 mg την ημέρα σε ορισμένες καταστάσεις ελλείμματος: περίοδος σημαντικού στρες, δίαιτες, εντερική δυσαπορρόφηση, χορτοφαγία, εντατική άθληση, υπερβολικό αλκοόλ, λήψη αντισυλληπτικών κ.λπ.

Τροφές πλούσιες σε τρυπτοφάνη

Με μια λογική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνες μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες του οργανισμού σε τρυπτοφάνη: αυγά, ζαμπόν ή τυρί για πρωινό, κρέας ή ψάρι για μεσημεριανό και δείπνο, μια μερίδα όσπρια το μεσημέρι, μια χούφτα αμύγδαλα και λίγη μαύρη σοκολάτα για απογευματινό.

Αργά το απόγευμα βελτιστοποιεί τη σύνθεση της σεροτονίνης το βράδυ και έτσι αποφεύγεται η επιθυμία για ζάχαρη και η δυσκολία στον ύπνο.

Τα φυτά είναι οι καλύτερες πηγές τρυπτοφάνης, αλλά βρίσκεται επίσης σε ζωικά προϊόντα. Τρόφιμα που την περιέχουν είναι: γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά, κρέας, ψάρι, όσπρια, ξηροί καρποί, μαύρη σοκολάτα με υψηλό ποσοστό κακάο

 

μαύρη σοκολάτα και αμύγδαλα πλούσια σε τρυπτοφάνη

Συμπληρώματα με τρυπτοφάνη  

Συχνά μπορεί να απαιτούνται συμπληρώματα διατροφής με τρυπτοφάνη στα 500 mg ανά ημέρα. Σύμφωνα με μελέτες, η τρυπτοφάνη μπορεί να συμβάλει σε περιπτώσεις όπως:

  • Ανάγκη για ζάχαρη
  • Δυσκολία και ποιότητα ύπνου
  • Διαταραχές διάθεσης
  • Άγχος

Ο γιατρός σας θα είναι σε θέση να καθορίσει την καλύτερη δόση τρυπτοφάνης για εσάς καθώς και να προσδιορίσει τυχόν πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.

 Αντενδείξεις και παρενέργειες στην τρυπτοφάνη

Σε περίπτωση λήψης τρυπτοφάνης πάνω απο 4mg/kg υπάρχουν αντενδείξεις και παρενέργειες, ιδίως όταν συνυπάρχουν:

  • Χρόνια φλεγμονώδης νόσος
  • Πεπτικές διαταραχές (διάρροια, δυσκοιλιότητα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου)
  • Λήψη αντικαταθλιπτικών
  • Εγκυμοσύνη ή θηλασμός

Σύμφωνα με μελέτη, αρκετοί άνθρωποι που λαμβάνουν συμπληρώματα τρυπτοφάνης 500 mg έχουν ήπιες παρενέργειες, που περιλαμβάνουν διάρροια, τυμπανισμό, πόνο στο στομάχι, έμετο, καούρα και πιο σπάνια ξηροστομία, θολή όραση, υπνηλία, ζάλη και πονοκεφάλους.

Η τρυπτοφάνη μπορεί να έχει σοβαρές αλληλεπιδράσεις με διάφορα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των αντικαταθλιπτικών, βενζοδιαζεπινών και άλλων ηρεμιστικών. Ο συνδυασμός αυτών των φαρμάκων με τρυπτοφάνη μπορεί να οδηγήσει σε σύνδρομο σεροτονίνης.

Σύνδρομο σεροτονίνης παρουσιάζεται όταν υπάρχει περίσσεια σεροτονίνης στον εγκέφαλο ‒ είναι μια σοβαρή και δυνητικά απειλητική για τη ζωή ασθένεια. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν υπερβολική εφίδρωση, πυρετό, διέγερση, αλλαγές στην πίεση του αίματος και καρδιακή αρρυθμία.

Διαβάστε περισσότερα για:

 

 


Με πληροφορίες από:

  1. mdpi.com/journal/nutrients
  2. Mayo Clinic
  3. «Santé Magazine»
  4. ΓαληνόςΟδηγός Φαρμάκων