Η τακτική σωματική δραστηριότητα έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως ένα από τα σημαντικότερα συστατικά ενός υγιούς τρόπου ζωής. Ωστόσο, μπορεί να αποβεί βλαπτική όταν η άσκηση ξεπεράσει τα επιτρεπτά όρια ή όταν δεν γίνεται σωστά.

Με την τακτική άσκηση ελέγχονται τα επίπεδα βάρους, ενεργοποιείται ο μεταβολισμός, βελτιώνεται η υγεία της καρδιάς και ενδυναμώνονται τα οστά. Εξίσου σημαντική είναι η επίδραση της γυμναστικής στη μείωση του άγχους και του στρες. Παρ’ όλα αυτά, η υπερβολική εκγύμναση μπορεί να μην έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Με την υπερβολική γυμναστική ο οργανισμός καταπονείται, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες ανάπτυξης αρτηριοσκλήρυνσης. Αυτό συμβαίνει γιατί η καρδιά εξαντλείται από την επίπονη προσπάθειά της να αντεπεξέλθει στους έντονους ρυθμούς.

Οι ερευνητές εξήγησαν ότι τα αιμοφόρα αγγεία, που μεταφέρουν οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα, όσο περνάει ο καιρός γίνονται σκληρά και άκαμπτα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζεται σημαντικά η ροή του αίματος στους ιστούς και τα ζωτικά όργανα.

Κάθε σωματική δραστηριότητα που ασκεί υπερβολική πίεση στους μυς μπορεί να οδηγήσει σε μυϊκό πόνο. Ο καθένας μπορεί να βιώσει πόνο στους μυς, ακόμη και άτομα που αθλούνται καθημερινά και διαθέτουν καλή φυσική κατάσταση. Ο πόνος των μυών μπορεί να είναι δυσάρεστος και ενοχλητικός, ωστόσο εξαφανίζεται μέσα σε λίγες ημέρες.

Πόνος των μυών

Κατά τη διάρκεια της σωματικής άσκησης οι μύες του σώματος εκτείνονται και συστέλλονται για να υποστηρίξουν την κίνηση. Η παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη σωματική δραστηριότητα μπορεί να καταπονήσει τους μυς.

Ο πόνος εμφανίζεται συνήθως αρκετές ώρες μετά τη σωματική δραστηριότητα. Η ακριβής αιτία παραμένει ασαφής. O πόνος των μυών συνήθως ξεκινά 12-24 ώρες μετά την άσκηση. Στη συνέχεια, τείνει να κορυφώνεται περίπου 24-72 ώρες έπειτα από αυτήν. Το επίπεδο πόνου που αισθάνεται το άτομο εξαρτάται από τον τύπο, τη διάρκεια και τη συχνότητα της δραστηριότητας που ασκεί. Οι έντονοι πόνοι που εμφανίζονται αμέσως μετά την άσκηση μπορεί να οφείλονται σε τραυματισμό, διάστρεμμα ή θλάση.

«Μέτρον ἄριστον»

Κωνσταντίνος Κωνσταντάκης Χειρουργός-Ορθοπεδικός / Ιατρός εθνικής ομάδας πάλης
Κωνσταντίνος Κωνσταντάκης, Χειρουργός-Ορθοπεδικός-Aθλητίατρος, Ιατρός εθνικής ομάδας πάλης.

Όπως σχεδόν σε όλους τους τομείς της ζωής μας έτσι και στον αθλητισμό ισχύει το αρχαίο ρητό «μέτρον ἄριστον». Η άθληση μπορεί να δημιουργήσει πολλά προβλήματα υγείας αν δεν έχουμε στο μυαλό μας τον παραπάνω κανόνα αναφέρει στο health4U.gr, ο Χειρουργός-Ορθοπαιδικός και Αθλητίατρος κ. Κωνσταντίνος Κωνσταντάκης. «Όλοι συμφωνούμε ότι η άθληση κάνει καλό, αφού βοηθά στην υγιή ανάπτυξη του μυοσκελετικού, του καρδιαγγειακού και του αναπνευστικού συστήματος. Παράλληλα, συμβάλλει στην ψυχική υγεία διατηρώντας την ισορροπία του ατόμου σταθερή. Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι, οι οποίοι μέσω της σωματικής άσκησης αποβάλλουν το stress της καθημερινότητας. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί διότι στον τομέα της άθλησης πάντοτε ελλοχεύει ο κίνδυνος της υπερβολής που οδηγεί στην καταπόνηση του σώματος.»

Προβλήματα που δημιουργεί η υπεράθληση 

Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντάκη, η υπερβολική άθληση επηρεάζει κυρίως το καρδιαγγειακό σύστημα. Ειδικότερα, πολλοί άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα με την καρδιά και τα αγγεία τους, πρέπει να έχουν γνώση των δυνατοτήτων τους και να θέτουν όρια, καθώς οποιαδήποτε υπέρβαση μπορεί να αποβεί μοιραία. Η υπερκόπωση μπορεί να δημιουργήσει αρρυθμίες ή ακόμη και ισχαιμικά επεισόδια, τα οποία επιδεινώνουν την κατάσταση του αθλούμενου. «Όσοι γνωρίζουν ότι έχουν προβλήματα καρδιάς, διαθέτουν πλεονέκτημα έναντι των ανυποψίαστων. Ένα από τα θέματα που απασχολεί έντονα την αθλητική κοινότητα είναι ο αιφνίδιος θάνατος. Για πολλούς αθλητές έχει κοπεί το νήμα της ζωής δίχως προειδοποίηση ενώ βρίσκονταν σε αγωνιστικούς χώρους. Κύρια αιτία είναι κάποια καρδιακή δυσλειτουργία, η οποία εμφανίστηκε κατά την έντονη σωματική άσκηση.»

Κατά την έντονη σωματική άσκηση καταπονείται και το μυοσκελετικό σύστημα. «Η υπερβολική σωματική άσκηση δημιουργεί τραυματισμούς όπως θλάσεις, τενοντίτιδες, ρήξεις μυών και τενόντων, διαστρέμματα αρθρώσεων, εξαρθρήματα κ.ά.», συμπληρώνει.

Όταν η άσκηση ξεφεύγει από τα επιτρεπόμενα όρια, τότε αποδομούνται οι πρωτεΐνες και κατ’ επέκταση ο μυϊκός ιστός και επηρεάζεται η νεφρική λειτουργία. Σε τέτοιες περιπτώσεις χάνεται η υγεία και ευεξία και οδηγούμαστε σε αντίθετα αποτελέσματα. «Επιπροσθέτως, στις γυναίκες είναι συχνό το φαινόμενο της διαταραχής της έμμηνου ρήσης ή και της διακοπής λόγω της έντονης σωματικής άσκησης και καταπόνησης του οργανισμού. Μάλιστα και στα δύο φύλα μπορεί να παρουσιαστούν ορμονικές διαταραχές», εξηγεί.

Ανακούφιση μυϊκού πόνου

Ο πόνος των μυών είναι φυσιολογικός και σπάνια απαιτεί ιατρική βοήθεια.

Φυσικοθεραπευτές και αθλητίατροι προτείνουν μερικές θεραπείες για την ανακούφιση του πόνου των μυών μετά την άσκηση:

  • Μασάζ: Ένας εξειδικευμένος θεραπευτής αθλητικού μασάζ ή φυσιοθεραπευτής μπορεί να προσφέρει μασάζ για την ανακούφιση του μυϊκού πόνου. Με το μασάζ αυξάνεται η ροή του αίματος στην τραυματισμένη περιοχή, η οποία μπορεί να προωθήσει την επούλωση και να βοηθήσει στην ανακούφιση του πόνου.
  • Θερμοθεραπεία: Το ζεστό μπάνιο είναι ικανό να διεγείρει τη ροή του αίματος στους τραυματισμένους μυς, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση.
  • Ψυχρή θεραπεία: Τo ντους με κρύο νερό μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή των μυών. Η ψυχρή θεραπεία είναι αρκετά χρήσιμη στους μυϊκούς τραυματισμούς.
  • Ελαφριά άσκηση: Η διατήρηση των μυών ενεργών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του πόνου. Είναι σημαντικό να διατηρήσετε την ένταση χαμηλά και να αποφύγετε κινήσεις που ασκούν υπερβολική πίεση στους τραυματισμένους μυς. Το περπάτημα σίγουρα βοηθά σημαντικά.
  • Φάρμακα: Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα συμβάλλουν στη μείωση της μυϊκής φλεγμονής και του σχετιζόμενου πόνου.

σωματική άσκηση

Προστατέψτε τους μυς σας

Η άσκηση θέλει τρόπο και οι γυμναστές ή οι προπονητές είναι οι κατάλληλοι να τον δείξουν.

  • Το καλό ζέσταμα,
  • ο σωστός ρυθμός και χρόνος,
  • η περιοδικότητα κάθε άσκησης,
  • οι διατάσεις στο τέλος κάθε προπόνησης,
  • η σωστή λήψη τροφών, υγρών, ηλεκτρολυτών, βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων θα βοηθήσουν στην αποφυγή τραυματισμών.

Πριν από την ένταξη σε κάποιο επίπονο πρόγραμμα άσκησης πρέπει απαραιτήτως να προηγείται ενδελεχής ιατρική εξέταση, κατά την οποία θα αξιολογούνται η ικανότητα άσκησης, το είδος της και η ένταση που θα περιλαμβάνει το πρόγραμμα.

Ο αθλούμενος θα πρέπει να ακολουθεί ένα πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει και στιγμές χαλάρωσης. Όταν μάλιστα δεν έχει πολύ καλή φυσική κατάσταση, η άσκηση θα πρέπει να γίνεται σταδιακά και με μέτρο, καθώς η απότομη ένταξη σε οποιοδήποτε  πρόγραμμα μπορεί να επιφέρει δυσάρεστα αποτελέσματα.

Επίσης, είναι σημαντικό να υπάρχει ο σωστός εξοπλισμός και τα κατάλληλα υποδήματα για το εκάστοτε είδος προπόνησης.

Επιπρόσθετα, η εξασφάλιση σωστής διατροφής και η πρόσληψη ηλεκτρολυτών και βιταμινών είναι απαραίτητες.

Εxtra tips: Είναι προτιμότερο να ακολουθείτε μεσογειακά διατροφικά προγράμματα και να μην ξεχνάτε να πίνετε νερό πριν από την άσκηση. Οι ειδικοί συνιστούν ως ιδανικό χρόνο για τους αρχάριους τις τρεισήμισι ώρες γυμναστικής, σπαστά, την εβδομάδα.

Πληροφορίες από: medicalxpress.com, valueforlife.gr