Μετά από μία τραχειοστομία / λαρυγγεκτομή ο ασθενής καλείται να συνηθίσει σε μια εντελώς νέα πραγματικότητα. Η αναπνοή δεν πραγματοποιείται πλέον μέσω της μύτης και του στόματος και έτσι προκύπτουν μια σειρά θεμάτων που χρήζουν αντιμετώπισης.

Τραχειοστοµία ονομάζεται η εγχειρητική διάνοιξη της τραχείας και η τοποθέτηση ειδικού σωλήνα (τραχειοσωλήνας) εντός αυτής, µε σκοπό τον αερισµό του ασθενούς, παρακάµπτοντας την ανώτερη αναπνευστική οδό. Οι λόγοι μπορεί να το απαιτήσουν ποικίλλουν. Η τραχειοστοµία µπορεί να είναι προσωρινή, δηλαδή µετά από κάποιο χρονικό διάστηµα να ακολουθήσει σύγκλιση του στοµίου, ή µόνιµη εφ όρου ζωής, όπως σε λαρυγγεκτοµή. Για όσο διάστημα παρεμένει ανοικτό το στόμιο, η αναπνοή διενεργείται κυρίως μέσω αυτού.
Γιατί χρειάζεται να γίνει τραχειοστομία

Ο θεράπων ιατρός συστήνει τραχειοστομία όταν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να αναπνεύσει επαρκώς μόνος του. Αυτό συμβαίνει σε καταστάσεις όπως, σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια, εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιακή ανεπάρκεια, νευρο-μυϊκές παθήσεις σε ασθενείς με τραυματική βλάβη ή κακοήθεις όγκους του λάρυγγα ή ακτινοβολία, όπου υπάρχει απόφραξη της τραχείας, κα. Στις περιπτώσεις αυτές τοποθετείται προσωρινά, μέχρι την ανάρρωση, σωλήνας από το στόμα στην τραχεία για την άμεση μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, ενώ εάν χρειάζεται μακρά παραμονή στον αναπνευστήρα γίνεται η τραχειοτομή-τραχειοστομία. Μέσω της επέμβασης αυτής παρακάμπτεται το τραυματισμένο ή αποφραγμένο τμήμα της τραχείας και έτσι επιτρέπεται στον ασθενή να αναπνεύσει.

Η ζωή σε ασθενείς με τραχειοστομία

Μερικοί ασθενείς με τραχειοτομή μπορούν να ανεχθούν την τραχειοστομία, να είναι σε θέση να επιστρέψουν στο σπίτι τους και να έχουν ικανοποιητική ποιότητα ζωής. Ένας σημαντικός παράγοντας που θα επιτρέψει την επιστροφή στο σπίτι και την καλή ποιότητα ζωής, είναι η ανάγκη της χρήσης ή μη του αναπνευστήρα για την υποστήριξη της αναπνοής. Έτσι, εάν ο λόγος που έγινε η τραχειοστομία ήταν ένα τραύμα ή απόφραξη και η υγεία του ασθενούς είναι γενικά καλή τότε η επιστροφή στο σπίτι μπορεί να είναι ομαλή χωρίς προβλήματα. Εάν πάλι ο λόγος ήταν η αδυναμία αναπνοής από παθολογικά κυρίως αίτια, τότε πιθανότατα ο ασθενής θα χρειαστεί τις εξειδικευμένες υπηρεσίες σε χώρους φροντίδας και αποκατάστασης για κάποιο χρονικό διάστημα, μέχρις ότου γίνει με επιτυχία ο απογαλακτισμός, δηλαδή η οριστική απομάκρυνση από την μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.

Η φροντίδα της τραχειοστομίας στο σπίτι ή στους χώρους φροντίδας περιλαμβάνει τον καθαρισμό του δέρματος γύρω από την οπή της τραχείας, την αναρρόφηση των εκκρίσεων, την τακτική (μηνιαία) αλλαγή του τραχειοστόματος, την περιποίηση του τραύματος. Όλα τα ανωτέρω γίνονται κατανοητά με την συνεχή επίδειξη και εκπαίδευση από προσωπικό με τις απαραίτητες γνώσεις και εμπειρία καθώς και με τον κατάλληλο εξοπλισμό (συσκευή αναρρόφησης, συμπυκνωτή οξυγόνου, νεφελοποιητή κα).

1. Δυσκολία επικοινωνίας 

Τραχειοσωλήνας με βαλβίδα ομιλίας

Ο συγκεκριμένος τραχειοσώληνας χρησιμεύει σε περιπτώσεις  που φωνητικές χορδές είναι ανέπαφες ή έχουν , για την εκτροπή της εκπνοής προς τη στοματική κοιλότητα και την επίτευξη ομιλίας. Ο τραχειοσωλήνας μπορεί να είναι πλαστικός ή ασημένιος , με ή χωρίς αεροθάλαμο (cuff).

Λαρυγγόφωνο

Το λαρυγγόφωνο παράγει δονήσεις, που προσομοιάζουν τις ταλαντώσεις των φωνητικών χορδών. Ενδείκνυται σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ολική λαρυγγεκτομή. Η ποιότητα του φωνητικού αποτελέσματος εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό απο την μετεγχειριτική κατάσταση της τραχείας του ασθενή.

Καθετήρας τραχειο-οισοφαγικός + βαλβίδα ομιλίας

Εναλλακτικά στους παραπάνω ασθενείς τοποθετείται επεμβατικά ένας ειδικός καθετήρας, ο οποίος συνδέει την τραχεία με τον οισοφάγο. Με τη βοήθεια μιας βαλβίδας ομιλίας που τοποθετείται στο στόμιο, ο εκπνεόμενος αέρας εκτρέπεται μέσω του οισοφάγου στη στοματική κοιλότητα και επιταγχάνεται ομιλία. Ο τραχειο-οισοφαγικός καθετήρας πρέπει να αλλάζεται κάθε 6 μήνες περίπου.

Οισοφαγική ομιλία 

Η τρίτη λύση για τους ασθενείς με ολική λαρυγγεκτομή είναι η οισοφαγική ομιλία. Ο ασθενής εκπαιδεύεται από εξειδικευμένο λογοθεραπευτή να ομιλεί μετά από κατάποση ποσότητας αέρα. Είναι ένας κουραστικός τρόπος ομιλίας και δεν είναι εφικτός σε περίπτωση λοίμωξης ή φλεγμονής.

2. Άφθονες βλεννώδεις εκκρίσεις

Η υπερέκκριση βλεννών είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, λόγω της παράκαμψης της ανώτερης αεροφόρου οδού, η οποία υγραίνει, θερμαίνει και φιλτράρει τον εισπνεόμενο αέρα. Η λύση που προτείνεται είναι η χρήση φίλτρων ύγρανσης / θέρμανσης τα οποία υποκαθιστούν τις λειτουργίες της μύτης (φιλτράρισμα, ύγρανση και θέρμανση της αναπνοής). Για όσο χρόνο διατηρείται το στόμιο η χρήση φίλτρου κρίνεται απαραίτητη.

Ιδίως σε περιστατικά που ο ασθενής είναι κλινήρης, μπορεί να απαιτηθεί η χρήση συσκευής αναρρόφησης κατ’ οίκον για την αποσυμφόρηση του αναπνευστικού συστήματος.

3. Λοιμώξεις αναπνευστικού συστήματος

Τα φίλτρα ύγρανσης / θέρμανσης συμβάλλουν τα μέγιστα στο περιορισμό του κίνδυνου των λοιμώξεων. Η αντικατάσταση των φίλτρων πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών, συνήθως κάθε 24 ώρες, ούτως ώστε να φιλτράρεται όσο γίνεται καλύτερα ο εισπνεόμενος αέρας.

4. Θέματα αισθητικής

Αφού ο ασθενής επανακτήσει τις δυνάμεις του, εφόσον και το στόμιο παραμένει ανοικτό, ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιήσει για τις κοινωνικές του συναναστροφές βαμβακερά ή μεταξωτά καλλυμάτα. Φοριούνται ως φουλάρια στο λαιμό και προσφέρουν ένα καλαίσθητο αποτέλεσμα

Διαβάστε ακόμη: