Διαφανείς νάρθηκες: Η επανάσταση στην ορθοδοντική

κοπέλα με διαφανείς νάρθηκες

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί πριν από μερικά χρόνια πως θα έφτανε η στιγμή που τα ίσια δόντια και η ορθοδοντική θεραπεία δεν θα ήταν έννοιες άρρηκτα συνυφασμένες με τα παραδοσιακά σιδεράκια και τους μεταλλικούς δακτυλίους, αλλά με ευτυχισμένα χαμόγελα επενδυμένα με διαφανείς νάρθηκες; 

Γράφει η Αλέξια Σταμάτη, χειρουργός – οδοντίατρος, DDS

Αλέξια Σταμάτη
Αλέξια Σταμάτη, χειρουργός οδοντίατρος, DDS

Πρόκειται πραγματικά για μια επανάσταση, καθώς οι διαφανείς νάρθηκες απάλλαξαν τους περισσότερους νέους που υποβάλλονται σε ορθοδοντική θεραπεία από την ανασφάλεια που σχετίζεται με την εμφάνισή τους και την αποδοχή από τους άλλους, ενώ παράλληλα ώθησαν ενηλίκους κάθε ηλικίας να διορθώσουν με μια σχεδόν αόρατη μέθοδο ορθοδοντικά προβλήματα που είχαν αμελήσει στο παρελθόν και τους είχαν στερήσει το χαμόγελο που πάντα ονειρεύονταν.

Τι είναι οι διαφανείς νάρθηκες;

Οι διαφανείς νάρθηκες ή μασελάκια, όπως αναφέρονται συχνά από τους ασθενείς, είναι μεμβράνες από ισχυρό πλαστικό υλικό, οι οποίες φέρουν τη μορφή των δοντιών και εφάπτονται σε αυτά. Συνήθως κατασκευάζεται μια σειρά ναρθήκων για την άνω και την κάτω γνάθο, που ως ευθυγραμμιστές τείνουν να μετακινήσουν τα δόντια και να τα φέρουν ένα βήμα πιο κοντά στο τελικό επιθυμητό αποτέλεσμα.

 Πώς προκύπτει ο σχεδιασμός τους;

Ο σχεδιασμός της «αόρατης ορθοδοντικής» προκύπτει ψηφιακά. Μέσω ενός προγράμματος υπολογιστή που διατίθεται στο εργαστήριο, μπορεί να δημιουργηθεί μια πλήρης τρισδιάστατη απεικόνιση των σταδίων μετακίνησης των δοντιών και έτσι ο ασθενής έχει τη δυνατότητα να ενημερωθεί για τη διάρκεια της θεραπείας του αλλά και να δει οπτικά την τελική της έκβαση. Για την κατασκευή των διαφανών ναρθήκων κατά στάδια απαιτείται η αποτύπωση της υπάρχουσας κατάστασης του στόματος από τον οδοντίατρο, είτε με σύγχρονα αποτυπωτικά υλικά είτε ακόμη καλύτερα μέσω σάρωσης των δοντιών από μηχάνημα scanner.διαφανεις νάρθηκες

Ποιες είναι οι απαιτήσεις από τον ασθενή;

Αδιαμφισβήτητα, ένας ασθενής που φοράει διαφανείς νάρθηκες, αντίθετα με όσους έχουν ακίνητους μηχανισμούς ορθοδοντικής στο στόμα, οφείλει να είναι περισσότερο συνεπής και τυπικός. Οι νάρθηκες, για να πετύχουν το μέγιστο της αποτελεσματικότητάς τους, θα πρέπει να βρίσκονται στο στόμα 20-22 ώρες τη μέρα και να αφαιρούνται μόνο κατά τη διάρκεια των γευμάτων και του βουρτσίσματος των δοντιών. Επίσης, θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι χρονικές αλλαγές των ναρθήκων, που μεταβάλλονται σε σκληρότητα και βαθμό μετακίνησης. Ανά 7-10 μέρες, σύμφωνα με τις οδηγίες του οδοντιάτρου κατά περίπτωση, ο ασθενής αλλάζει τον παλιό του νάρθηκα με τον καινούριο και, μόλις ολοκληρώσει κάθε στάδιο μετακίνησης, οφείλει να επισκεφτεί τον ορθοδοντικό για τη λήψη νέων μέτρων και την εκτύπωση νέων ναρθήκων για τη συνέχιση της θεραπείας.

Οι διαφανείς νάρθηκες μπορούν να διορθώσουν κάθε ορθοδοντικό πρόβλημα;

 Αρχικά, η αόρατη ορθοδοντική αποτελούσε λύση για ήπιες στρεβλοφυΐες, μικρούς συνωστισμούς και προβλήματα αραιοδοντίας. Με την εξέλιξη των προγραμμάτων και της επιστήμης, σε βάθος χρόνου κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να επιδιορθώσει όλο και σοβαρότερες περιπτώσεις. Πολλές φορές για να επιτευχθεί αυτό χρησιμοποιούνται εφαπτήρες στα δόντια (κουμπιά) για να αυξήσουν τη δύναμη που ασκεί ο νάρθηκας σε κάθε δόντι, λαστιχάκια ή και μηχανισμός διεύρυνσης της γνάθου και του οδοντικού τόξου. Ακόμη ωστόσο δεν αποτελεί πανάκεια η συγκεκριμένη μορφή θεραπείας και σε κάποια ιδιαίτερα πολύπλοκα περιστατικά επιλέγεται η παραδοσιακή μέθοδος ορθοδοντικής με άγκιστρα (σιδεράκια).

Ποια είναι τα πλεονεκτήματά τους;

Σαφέστατα, λόγω της διακριτικής τους όψης οι διαφανείς νάρθηκες αποτελούν την πρώτη επιλογή κάθε ασθενούς για να αποκτήσει μια ίσια, αρμονική οδοντοφυΐα. Πέρα από το αισθητικό κίνητρο, που είναι το βασικότερο λόγω της ανάγκης του ατόμου για κοινωνικότητα και αυτοπεποίθηση, τα μασελάκια υπερτερούν επίσης λόγω της άνεσης που προσδίδουν. Μετά τις δύο πρώτες μέρες εφαρμογής τους ο ασθενής προσαρμόζεται πλήρως, η πίεση που νιώθει στο στόμα του υποχωρεί και μιλάει φυσιολογικά, ξεχνώντας πολλές φορές ότι τα φοράει. Ας μην ξεχνάμε σαφώς και τη δυνατότητα αφαίρεσής τους, γεγονός που επιτρέπει τη μάσηση κάθε είδους τροφής χωρίς περιορισμούς, αλλά και την καλύτερη υγιεινή, που διευκολύνει τη χρήση της οδοντόβουρτσας και του νήματος.

Ποια είναι η διάρκεια της θεραπείας;

Η θεραπεία με αόρατους νάρθηκες διαφέρει σε χρονική διάρκεια από ασθενή σε ασθενή, ανάλογα με την πολυπλοκότητα του περιστατικού και την ποσότητα των σταδίων που θα χρειαστεί να σχεδιαστούν για να επιτευχθεί το τελικό αποτέλεσμα. Ένας μέσος όρος είναι περίπου 10-24 μήνες, ενώ σε απλά περιστατικά η διάρκεια δεν ξεπερνά τους έξι μήνες, γεγονός που δύσκολα θα συμβεί με τα παραδοσιακά σιδεράκια.

 Ποιο είναι το κόστος της θεραπείας;

Το κόστος βρίσκεται σε αντιστοιχία με τον χρόνο ολοκλήρωσης και τη δυσκολία του ορθοδοντικού προβλήματος. Επειδή επηρεάζεται σαφώς από τις δαπάνες και την εργασία του εργαστηρίου, όσο περισσότεροι είναι οι νάρθηκες που κατασκευάζονται, τόσο αυξάνεται και το κόστος για τον ασθενή. Σε γενικότερα πλαίσια, είναι αντίστοιχο και λίγο υψηλότερο από το κόστος της θεραπείας με σιδεράκια.

Πονάει η διαδικασία με τους νάρθηκες;

Όχι. Ήπιες ενοχλήσεις και το αίσθημα πίεσης σαφώς υπάρχουν τις δύο πρώτες μέρες εφαρμογής του νέου νάρθηκα, αργότερα όμως υποχωρούν.

Το αποτέλεσμα διαρκεί;

 Καμία ορθοδοντική μέθοδος μέχρι στιγμής δεν μπορεί να κατοχυρώσει τη μονιμότητα στο αποτέλεσμα εάν δεν συνοδεύεται από τη συγκράτηση, καθώς τα δόντια τείνουν να μετακινηθούν προς την αρχική τους θέση. Η συγκράτηση και διατήρηση επιτυγχάνεται είτε με σιδεράκι σταθεροποίησης, που τοποθετείται στην πίσω επιφάνεια των δοντιών, είτε ακόμη αποτελεσματικότερα με νάρθηκα συγκράτησης, που ο ασθενής οφείλει να φοράει τη νύχτα στον ύπνο.

  Το 1945 ο Αμερικανός ορθοδοντικός Harold D. Kesling εφηύρε την πρώτη μη μεταλλική, αφαιρούμενη ορθοδοντική συσκευή από καουτσούκ, θέτοντας τις βάσεις για τον Zia Chishti, που με τη βοήθεια τριών ακόμη φοιτητών κατασκεύασαν το πρώτο ολοκληρωμένο σύστημα ευθυγράμμισης των δοντιών στον κόσμο. Σήμερα πλέον μπορούμε να πούμε πως η αόρατη ορθοδοντική με διαφανείς νάρθηκες είναι πιο διαδεδομένη και εξελιγμένη από ποτέ και προσφέρει λύσεις ταχύτερα, με λιγότερο κόπο, προστατεύοντας την υγεία του στόματος και χαρίζοντας σαφώς καλύτερη αισθητική απόδοση. Κάπου εδώ ολοκληρώνει την πορεία της η δυσάρεστη ορθοδοντική των πολλών εξαρτημάτων και μετάλλων και σιγά σιγά δίνει πλήρως τη θέση της στην ψηφιακή ορθοδοντική των διαφανών ναρθήκων.