Οι αιτίες της δυσκοιλιότητας είναι πολλές, αλλά από πλευράς επείγοντος, οι ασθενείς παρουσιάζουν οξεία δυσκοιλιότητα, είτε λόγω φαρμάκων είτε λόγω επώδυνης πρωκτικής πάθησης είτε λόγω αλλαγών στην διατροφή.

Πλέον του 25% των ασθενών με ορθοκολικά καρκινώματα παρουσιάζονται με δυσκοιλιότητα. Εάν υπάρχει υποψία καρκίνου παχέως εντέρου, τότε η διενέργεια κολονοσκόπησης είναι απαραίτητη.

Σημαντικές είναι οι επιπλοκές τόσο της δυσκοιλιότητας όσο και της θεραπείας της, περιλαμβάνονται δε οι ακόλουθες:
  • αιμορροϊδες,
  • ραγάδα δακτυλίου,
  • πρόπτωση ορθού,
  • εξέλκωση παχέως εντέρου,
  • διάτρηση εντέρου,
  • συστροφή παχέως εντέρου,
  • ισχαιμική κολίτιδα,
  • ακράτεια κοπράνων,
  • επίσχεση ούρων,
  • μελάνωση παχέως εντέρου και
  • κοπρόσταση
Γενικά

Η δυσκοιλιότητα ορίζεται από ένα συνδυασμό αλλαγών που συμβαίνει στην συχνότητα, το μέγεθος, την σύσταση και την ευκολία εξόδου των κοπράνων. Η Αμερικανική Εταιρεία Γαστρεντερολογίας ορίζει την δυσκοιλιότητα σαν τον συνδυασμό δύο εκ των κατωτέρω :

  • Δυσκολία εξόδου των κοπράνων σε 25% των περιπτώσεων,
  • Σκληρά κόπρανα σε 25% των περιπτώσεων,
  • Αντίληψη ανεπαρκούς κένωσης σε 25% των περιπτώσεων
  • Δύο ή λιγότερες κενώσεις την εβδομάδα.

Η δυσκοιλιότητα ενδημεί στους οίκους ευγηρίας καθώς και σε μοναχικούς ηλικιωμένους, λόγω ακινησίας και μειωμένης πρόσληψης υγρών και φυτικών ινών αλλά και λόγω λήψεως φαρμάκων που προκαλούν δυσκοιλιότητα. Σε αυτή την ομάδα ασθενών μία στις δύο γυναίκες και ένας στους τρεις άνδρες έχουν δυσκοιλιότητα.

 

Συμπτώματα

Τα περισσότερα άτομα που θεωρούν ότι υποφέρουν από δυσκοιλιότητα παραπονούνται για υπερβολική προσπάθεια ή δυσφορία κατά την αφόδευση ή για την έξοδο σκληρών κοπράνων, παρά το ότι η συχνότης της αφόδευσης είναι εκτός της φυσιολογικής κλίμακας. Έτσι η δυσκοιλιότης είναι ένα συχνό σύμπτωμα που είναι αρκετά υποκειμενικό και κάθε άτομο έχει την δική του αντίληψη. Γι’ αυτό τον λόγο είναι σημαντικό να ξέρει κάποιος τι εννοεί ο ασθενής με τον όρο δυσκοιλιότητα. Μία περίπτωση είναι να εννοεί μειωμένη συχνότητα κενώσεων σε σχέση με το φυσιολογικό.

Η φυσιολογική συχνότητα κενώσεων ποικίλει από 3-5 την εβδομάδα έως 2 την ημέρα. Η μη ύπαρξη τακτικών κενώσεων σημαίνει σε κλινικό επίπεδο την ύπαρξη αδράνειας του παχέως εντέρου. Η συχνότης των κενώσεων από μόνη της πάντως είναι ανεπαρκής προσδιορίσει την δυσκοιλιότητα, καθ’ όσον πολλοί ασθενείς έχουν μεν φυσιολογική συχνότητα, αλλά παράλληλα αναφέρουν υπερβολικό ¨σφίξιμο¨, σκληρά κόπρανα, αίσθημα πληρότητας στην κατώτερη κοιλιά και αίσθηση ανεπαρκούς κένωσης.

Ένα άλλο σύμπτωμα σε ασθενείς που έχουν δυσκοιλιότητα είναι η δυσκολία έναρξης ή περάτωσης κένωσης, άλλως δυσχεσία. Αυτά τα συμπτώματα δυνατόν να σημαίνουν ενδοορθικό εγκολεασμό. Η σημασία του προσδιορισμού της δυσκοιλιότητας από πλευράς συχνότητας ή δυσχεσίας είναι ότι υπάρχουν ενδείξεις για διαφορετικούς μηχανισμούς όπως αδράνεια παχέως εντέρου, δυσκολία εξώθησης από το ορθό και επώδυνη κένωση. Είναι σημαντικό να γνωρίζει κάποιος την αιτία της δυσκοιλιότητας για να χορηγήσει την κατάλληλη θεραπεία. Η δυσκοιλιότητα μπορεί να είναι οξύ πρόβλημα ή χρόνιο πρόβλημα.

Η επίσκεψη στον γιατρό επιβάλλεται, αν επηρεάζεται η καθημερινότητά μας, αν τα συμπτώματα δυσκοιλιότητας έχουν διάρκεια μεγαλύτερη από τρεις εβδομάδες και αν είμαστε άνω των 40 ετών ή αν τα συμπτώματα συνοδεύονται από απώλεια βάρους, αδυναμία, αιμορραγία κατά την κένωση ή μετά από αυτή και πυρετό.

Θεραπεία Δυσκοιλιότητας

Εφόσον εντοπιστεί η αιτία της δυσκοιλιότητας, συνήθως μπορεί να αντιμετωπιστεί. Και, για να συμβεί αυτό, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φάρμακα, παρά μόνο έπειτα από υπόδειξη του γαστρεντερολόγου.

Διότι το έντερο μπορεί να εθιστεί σε αυτά τα σκευάσματα, ενώ η παρατεταμένη χρήση τους ενδεχομένως να οδηγήσει σε κολίτιδα.

Για να είναι αποτελεσματική η θεραπεία της δυσκοιλιότητας, πρωτεύοντα ρόλο έχει να κατανοήσουμε τη σημασία της σωστής διατροφής σε συνδυασμό με την άσκηση.

Για να αποφύγουμε, αλλά και για να αντιμετωπίσουμε τη δυσκοιλιότητα, μπορούμε να ακολουθήσουμε τις εξής συμβουλές:
  • Διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες.
  • Η συνιστώμενη ποσότητα φυτικών ινών την ημέρα είναι 20-30 γραμμάρια. Μία καλή λύση είναι τα δημητριακά που κυκλοφορούν στο εμπόριο, καθότι αποτελούν καλή πηγή φυτικών ινών για τον οργανισμό και τροφή εύκολα καταναλώσιμη.
  • Συμπεριλαμβάνουμε στη διατροφή μας ψωμί από πιτυρούχο σιτάλευρο, σίκαλη, πιτυρούχα κράκερ.
  • Προτιμάμε να καταναλώνουμε τρεις μερίδες λαχανικών την ημέρα, όπως σπανάκι, μπρόκολο, μαρούλι, λάχανο, σέλινο, παντζάρια και άλλα.
  • Πίνουμε πάνω από 2 λίτρα υγρά ημερησίως.
  • Οι ξηροί καρποί, οι μαρμελάδες και οι σούπες βοηθούν την κινητικότητα του εντέρου.
  • Ασκούμαστε τακτικά. Το περπάτημα ή η γυμναστική προάγει την καλή λειτουργία του εντέρου και γενικά έχει ευεργετικά αποτελέσματα στον οργανισμό.